Hamza ERTEKİN
SMMM / Denetim ve İdare Müdürü
Boğaziçi Bağımsız Denetim ve YMM AŞ.
hamzaertekin@bbdas.com.tr
İstanbul, 10 Şubat 2026
2025 YILI KİRA GELİRLERİNİN BEYANINDA “MEKANSAL VERİ ANALİZİ SİSTEMİ (MEVA)” RADARINA YAKALANMAYIN
1- Mekansal Veri Analiz Sistemi (MEVA) Nedir, Kira Gelirlerinin Beyanı İle Alakası Nedir?
Mekansal Veri Analiz Sistemi (MEVA); Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından geliştirilen, coğrafi bölgelere göre gayrimenkuller üzerinden elde edilen gelirleri (satış/kira gelirleri) ve yapılan işlemleri dijital ortamda izleyip, analiz eden ve raporlayan bir yapay zeka uygulamasıdır.
MEVA sistemi, bir taşınmazın; konumu, emsal satışları, arsa durumu, imar bilgileri, yapı özellikleri gibi unsurlar üzerinden gerçeğe en yakın satış ve kira değerini tahmini üretebilmektedir.
MEVA sistemi; emlak vergi değeri, beyanname, bildirim, yoklama, tapu ve kadastro, ikametgah, yapı belgeleri, banka kredisi ve gayrimenkul satış/kiralama ilanı bilgileri ile değerleme uzmanları tarafından hazırlanan raporlar gibi verileri kullanmaktadır.
Sistemin amacı; değerinden düşük taşınmaz satışları nedeniyle satış kazançlarının ve tapu harcının eksik ödenmesi ile olağandan daha düşük beyan edilen kira gelirleri nedeniyle oluşan vergi kaybının önüne geçmektir.
Taşınmaz satış kazancı veya kira gelirlerinin yukarıda belirtilen veriler doğrultusunda olağandan daha düşük beyan edilmesi halinde, risk analiz verileri çalışıp bu yönde bir tespit yapıldığında, ilgili mükelleflere bunun nedeninin izahı yazılı olarak istenmektedir.
Beyan edilen satış veya kira gelirinin doğruluğunu ispatlayamayan mükelleflerin beyanları; takdir komisyonu veya vergi incelemesine tabi tutularak, matrah farkları üzerinden vergi tarh edilerek, vergi ziyaı cezası uygulanmakta olduğundan, 2025 yılı için kira geliri beyan edecek mükelleflerin bu hususu göz önünde bulundurmalarının yararlı olacağı düşünülmektedir.
2- Kimler 2025 Yılı Kira Geliri İçin Beyanname Vermek Zorundadır?
2025 yılında kira geliri elde eden aşağıda belirtilen kişilerin 1 Mart – 31 Mart 2026 tarihleri arasında yıllık kira geliri beyannamesi verilmesi gerekmektedir. Bu beyanlar üzerine tahakkuk eden verginin ise tamamını peşin veya birisi Mart ayında diğeri ise Temmuz ayında olmak üzere 2 eşit taksitte ödenmesi mümkündür.
- 2025 yılı konut kira geliri 47.000 TL’yi (2026 yılı için 58.000 TL) aşanlar,
- Sadece işyeri kira (tamamı stopaj uygulanmış) geliri olup, yıllık kira geliri 330.000 TL’yi (2026 yılı için 400.000 TL) aşanlar,
- Konut kira tutarının istisnayı aşan kısmı ile tevkifata tabi tutulmuş işyeri kira geliri toplamı 330.000 TL’yi (2026 yılı için 400.000 TL) aşanlar,
- Bir takvim yılı içinde mal ve hakların kiralanmasından elde edilen gelirlerden kesinti ve istisna uygulamasına konu olmayan ve tutarı 2025 yılı için 18.000 TL’lik (2026 yılı için 22.000 TL) beyanname verme sınırını aşanlar,
yıllık beyanname vermek zorundadır.
3- Kira Geliri Elde Etmek Ne Denektir?
Kira gelirinde “gelirin elde edilmesi”, tahsil esasına bağlanmıştır. Tahsil esasına göre kira gelirinin vergilendirilmesi için nakden veya ayni olarak tahsil edilmiş olması gerekmektedir. Tahsil edilmeyen kiralar, elde edilmediği için beyana tabi olmayacaktır.
4- Kira Gelirlerinde “Mesken İstisnasından” Yararlanma Şartları Nelerdir?
Kira gelirlerinde 2025 takvim yılında 47.000 TL (2026 yılı için 58.000 TL) olan mesken istisnasından faydalanabilmek için;
- Ticari, zirai veya mesleki faaliyetinin olmaması (Kazançları basit usulde tespit edilen mükellefler gelir vergisi beyannamesi vermediklerinden mesken istisnasından faydalanabileceklerdir.),
- Mesken istisna haddinin üzerinde hasılat elde edenlerden, beyan edilip edilmeyeceğine bakılmaksızın ayrı ayrı veya birlikte elde edilen ücret geliri, kira geliri, menkul sermaye iradı ile diğer kazanç ve iratlar elde edilmesi halinde bunların gayri safi tutarları toplamının 2025 yılında 1.200.000 TL’ yi (2026 yılı için 1.500.000 TL) aşmaması gerekmektedir.
- Konut ve iş yeri kira gelirinin birlikte elde edilip beyan edilmesi halinde, istisna sadece konut kira gelirine uygulanır. İş yeri kira gelirine istisna uygulanmaz.
- Konut kira gelirlerini süresinde beyan etmeyen veya eksik beyan edenler, 2025 yılı için belirlenen 47.000 TL’lik istisnadan yararlanılamıyor. Ancak, Maliye tarafından bu yönde herhangi bir tespit yapılmadan önce, süresinde beyan edilmeyen veya süresinde verilen beyannamede eksik beyan edilen konut kira gelirlerini, süresinden sonra verilen beyanname ile beyan edenlerin istisna uygulamasına müsaade ediliyor.
5- Kira Geliri Beyannamesi Nereye, Nasıl ve Ne Zamana Kadar Verilebilir?
Mükelleflerin, 2025 dönemine ait beyana tabi gayrimenkul sermaye iradı gelirleri için 1 Mart – 31 Mart 2026 tarihleri arasında beyannamelerini vermeleri gerekmektedir.
Beyannameler;
- Hazır Beyan Sistemi aracılığıyla internet ortamından, (https://intvrg.gib.gov.tr/hazirbeyan/).
- Dijital Vergi Dairesi (Hazır Beyan Sistemi) aracılığıyla internet ortamından,
- Hazır Beyan mobil uygulaması aracılığıyla da cep telefonundan,
- Vergi dairesinden alınan kullanıcı kodu, parola ve şifre ile mükellefin kendisi ya da 3568 sayılı Kanun gereği elektronik beyanname gönderme aracılık yetkisi almış meslek mensupları ile elektronik beyanname aracılık sözleşmesi imzalanarak Dijital Vergi Dairesi (e-Beyanname Sistemi) ile elektronik ortamdan,
- Bağlı bulunulan (ikametgâhın bulunduğu yer) vergi dairesine kâğıt ortamında elden,
- İkametgâh adreslerine bağlı kalınmaksızın herhangi bir vergi dairesinden,
Verilebilir.
6- Üzerinden Kira Geliri Elde Edilen Gayrimenkul ve Haklar Hangileridir?
Gelir Vergisi Kanununun 70 inci maddesine göre kira gelirine konu edilen mal ve haklar aşağıdaki gibi olup, bu mal ve hakların kiraya verilmesi karşılığında elde edilen kazançlar Gayrimenkul Sermaye İradı olarak belirli şartlarda beyana tabidir.
- Arazi, bina (Döşeli olarak kiraya verilenlerde döşeme için alınan kira bedelleri dahildir.), maden suları, menba suları, madenler, taş ocakları, kum ve çakıl istihsal yerleri, tuğla ve kiremit harmanları, tuzlalar ve bunların mütemmim cüzileri ve teferruatı,
- Voli mahalleri ve dalyanlar,
- Gayrimenkullerin ayrı olarak kiraya verilen mütemmim cüzileri ve teferruatı ile bilumum tesisatı, demirbaş eşyası ve döşemeleri,
- Gayrimenkul olarak tescil edilen haklar,
- Arama, işletme ve imtiyaz hakları ve ruhsatları, ihtira beratı, alameti farika, marka, ticaret unvanı, her türlü teknik resim, desen, model, plan ile sinema ve televizyon filmleri, ses ve görüntü bantları, sanayi ve ticaret ve bilim alanlarında elde edilmiş bir tecrübeye ait bilgilerle gizli bir formül veya bir imalat usulü üzerindeki kullanma hakkı veya kullanma imtiyazı gibi haklar,
- Gemi ve gemi payları ile bilumum motorlu tahmil ve tahliye vasıtaları,
- Motorlu nakil ve cer vasıtaları, her türlü motorlu araç, makine ve tesisat ile bunların eklentileri.
Vakfın gelirinden hizmet karşılığı olmayarak alınan hisseler ile zirai faaliyete bilfiil iştirak etmeksizin sadece üründen pay alan arazi sahiplerinin gelirleri gayrimenkul sermaye iradı olarak vergilendirilecektir.
7- Geçmiş Yıllara (2021, 2022, 2023 ve 2024 Yıllarına) Ait Olup 2025 Yılında Tahsil Edilen Kiralar Hangi Yılın Geliri Sayılır?
Mükellefler tarafından 2025 yılına veya geçmiş yıllara (2021, 2022, 2023 ve 2024 yıllarına) ait olup 2025 yılı içinde tahsil edilen kira bedelleri, tahsil edilen yılın (2025 yılının) hasılatı sayılır ve bu yıla ait beyannameye dahil edilir.
8- Gelecek Yıllara (2026 ve 2027 Yıllarına) Ait Kiraların 2025 Yılında Tahsil Edilen Kısımları Hangi Yılın Geliri Sayılır?
Gelecek yıllara (2026 ve 2027 yıllarına) ait olup, 2025 yılında peşin olarak tahsil edilen kira bedelleri, ödemenin yapıldığı (2025 yılının) yılın değil, gelirin ilgili olduğu 2026 ve 2027 yıllarının geliri sayılarak, her bir yıla isabet eden gelir ait olduğu yıla ait kira beyanında beyan edilmesi gerekir.
9- Kiraya İlişkin Tahsilat ve Ödemelerin Banka veya Posta İdaresi Aracılığıyla Yapılması Zorunluluğu Nedir?
328 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğine göre; iş yeri ve konut kiralama işlemlerine ilişkin yapılacak tahsilat ve ödemelerin tutar sınırlaması olmaksızın tamamının, banka veya posta idareleri aracılığı ile yapılması ve tevsik edilmesi zorunluluğu getirilmiştir.
Kira tahsilat ve ödemelerinde tevsik zorunluluğuna uymayanların her birine, her bir işlem için Vergi Usul Kanununun mükerrer 355 inci maddesinin, o yıl için belirlenen miktarından az olmamak üzere işleme konu tutarın %10’u nispetinde özel usulsüzlük cezası kesilmektedir.
2025 yılında kira ödemelerinin bu esaslara göre yapılmaması halinde her bir ödeme için (ev sahibi ve kiracıya ayrı ayrı); 7.000,00 TL den (2026 yılında 8.700,00 TL) az olmamak üzere ödeme tutarının %10’u oranında özel usulsüzlük cezası kesilebilecektir. Bilanço ve işletme defteri kullanma durumuna göre bu ceza 28.000,00 – 14.000,00 TL (2026 yılında 35.000,00 – 17.000,00 TL) olabilecektir.
10- Hısım Akrabanın İkameti İçin Verilen ve Kira Alınmayan Durumunda “Emsal Kira” Uygulaması Nedir?
Kira bedelinin hiç olmaması veya düşük olması halinde, “emsal kira bedeli” esas alınır. Bina veya arazi için kira takdiri ya da tespiti yapılmamış ise emsal kira bedeli, bina veya arazinin emlak vergisi değerinin %5’idir. 2025 yılında konutun, bir yakınının ikameti için kira bedeli tahsil etmeden kullanımına sunulması halinde, kiraya verenin emsal kira tutarı üzerinden istisnayı aşan gelirinin beyanı gerekmektedir. Örneğin, Emsal Kira Bedeli: 5.200.000 X %5 = 260.000 TL olacaktır. Bu tutar, mükellef tarafından beyan edilmesi gereken gelir olarak dikkate alınacaktır. Bazı durumlarda emsal kira bedeli uygulanmaz.
11- Dar Mükellef Gerçek Kişi Sadece Kira Geliri Elde Etmesi Durumunda Gelirini Beyan Etmeli midir?
Dar mükellefler, Türkiye’de yerleşmiş olmayan yani ikametgâhı bulunmayan ve bir takvim yılı içinde devamlı olarak Türkiye’de altı aydan fazla oturmayan gerçek kişilerdir. Dar mükellefler, sadece Türkiye’de elde ettikleri kazanç ve iratlar üzerinden vergilendirilir, yabancı ülkelerde elde ettikleri kazanç ve iratlarını Türkiye’de beyan etmezler.
Konut kirası elde ediliyorsa; kira geliri 2025 yılı geliri için 47.000 TL’yi (2026 yılı için 58.000 TL) geçerse beyan edilmelidir.
Kesintiye tabi iş yeri kira geliri elde ediliyorsa; kira geliri tutarı ne kadar olursa olsun beyan edilmeyecektir.
İstisna ve kesintiye konu olmayan kira geliri elde ediliyorsa; kira geliri tutarı ne kadar olursa olsun tamamı beyan edilecektir.
Örnek: 2025 yılında dar mükellef kişinin;
Konut kira geliri 360.000 TL,
Kesintiye tabi kira geliri brüt 520.000TL,
İstisna ve kesintiye tabi olmayan kira geliri 120.000 TL’dir.
Bu durumda, mükellef 2026 yılının Mart ayında konut kira geliri istisna tutarını geçtiği için 360.000 TL olan konut kira gelirini ve 120.000 TL olan istisna ve kesintiye tabi olmayan kira gelirini beyan edecektir. Kesintiye tabi kira geliri olan 520.000 TL beyannameye dahil edilmeyecektir.
Ayrıca, verilecek olan beyannamede 2025 için belirlenmiş olan 47.000 TL’lik mesken istisnasından yararlanılabilecektir.
12- Kira Geliri Elde Edilmemesi Ya Da İstisna Tutarının Altında Kira Elde Edilmesi Halinde Dilekçe Verilmesi Gerekiyor Mu?
Gayrimenkulden herhangi bir kira geliri elde edilmemesi ya da ilgili takvim yılı için belirlenen istisna tutarının altında gelir elde edilmesi halinde; gayrimenkule ilişkin olarak beyanname vermeme gerekçenizi isterseniz bir dilekçe ile vergi dairesine bildirilmesi yararlı olacaktır.
Dilekçenin hazirbeyan.gib.gov.tr adresinden Hazır Beyan Sistemine giriş yaparak “İşlemlerim/İstisna Dilekçesi Vermek İstiyorum” menüsü aracılığıyla da verilmesi mümkündür.
Hazır Beyan Sisteminde yer alan “Dilekçe Verme Nedeni” başlığındaki ifadeler şöyledir:
- İstisna altında kira geliri elde ettim (konut),
- Kira geliri elde etmedim,
- Usul (üstsoy), füru (altsoy) veya kardeşim oturuyor,
- Beyan sınırı altında kira geliri elde ettim (iş yeri, diğer, hak).
13- Kira Gelirlerinin Tespitine Yönelik Başka Neler Yapılıyor?
Gelir İdaresi Başkanlığı, kayıt dışı ekonomi ile mücadele kapsamında, vatandaşları Dijital Vergi Dairesi üzerinden “Kira Bildirim Formu” doldurmaya davet etmenin yanında kayıt dışı ekonomiyle mücadelede; kira gelirlerinin doğru beyan edilmesini sağlamak amacıyla Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü, Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü verileri ve TÜİK istatistiklerinden faydalanılarak potansiyel kiracılara ait adreslerin tespit edilmesine yönelik ayrı çalışmalar da yapılıyor.
Bazı bölgelerde sokak sokak kiracılar nezdinde yapılan yoklamalarla, konutlar ve kiracılar ziyaret edilerek ödenen kira tutarları hakkında bilgiler tutanak altına alınıyor. Kiracı nezdinde yapılan yoklamalarda ulaşılamayan kiracılara, belirtilen gün ve saatte, belirtilen adrese gelmeleri yönünde, ödenen kiraların tespitine ilişkin görüşme mektupları bırakıldı. Alınan bu bilgiler ile, bu bölgelerdeki ev sahiplerinin kira beyanlarının doğruluğu teyit edilebiliyor.
Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından mükellefleri gönüllü uyuma davet etmek üzere bilgilendirme mesajları ve mektupları gönderiliyor.
Banka/PTT transferlerinde ödeme türünün "Kira" seçildiği bütün işlemler inceleniyor. İnceleme sırasında bazı ilgisiz ödemelerin de kira olarak gösterildiği anlaşıldı. Konu incelenince, kira ödemelerinde EFT masrafı alınmadığını gören bazı vatandaşların, ödemelerini bu seçenekle yaptığı belirlendi. Bu şekilde ödeme kabul edenler şimdi aksini ispata çalışıyor.
Bakanlık, kira gelirlerini gizlemek için banka üzerinden "Diğer" seçeneğiyle tahsil edenleri de takibe aldı ve şu an bu seçenekle yapılan düzenli ödemelerin tümü kira geliri olarak ele alınıyor.
Maliye, incelemeleri sırasında, tapu kayıtları, Mernis kayıtları ve banka kayıtlarını karşılaştırmalı ele alıyor. Kirada evi olduğu halde gelir beyan etmeyenlere, nüfus kayıt sistemine bakılarak, evinde oturanın kim olduğu soruluyor ve beyanname vermesi isteniyor.
Banka/PTT kayıtlarına göre “kira” ödeme türünde yapılan tüm ödemeler veri kabul edilerek, Gelir İdaresi Başkanlığı’nın Hazır Beyan Sistemi üzerindeki bölüme aktarılarak, bu verilere göre otomatik beyanlar hazırlanıyor. Bu durumda olan kişilerin süresi içinde beyanname vermemeleri durumunda, bunun izahı isteniyor.
14- “Kira Bildirim Formu Uygulaması” Devam Ediyor Mu?
Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), "Dijital Vergi Dairesi" üzerinden kiracılara yönelik yayınladığı "Kira Bildirim Formu Uygulaması" ile; ev sahiplerinin (kira geliri elde edenlerin) 2023 yılından itibaren, kira geliri beyannamelerinde beyan ettikleri gelirlerini teyit etmeye yönelik, kiracılar tarafından gerçekte ödedikleri kira tutarlarının bildirilmesine yönelik başlatılan uygulama aynen devam etmektedir.
Kiracılar, Dijital Vergi Dairesi şifreleri ile veya e-Devlet üzerinden sisteme giriş yaparak forma ulaşabiliyor. Uygulamaya girildiğinde "Değerli mükellefimiz, bilgileri doldurarak kayıt dışı ekonomi ile mücadele edilmesine destek olabilirsiniz." ifadesi görülüyor.
Bu uygulama ile; kiracıların gerçekte ödedikleri kira tutarları ile ev sahiplerinin beyan ettikleri kira gelirlerinin uyumlu olup olmadığı, bir diğer ifade ile eksik beyan yapılıp yapılmadığına yönelik çapraz kontrol yapılmış olacak.
Ev sahibi-kiracı ihtilaflarının çok fazla olduğu ve kira tutarlarının haddinden fazla arttığı bu süreçte, özellikle kırgın ve küskün kiracılar bu uygulama sayesinde ev sahiplerini cezalandırmaya yönelik doğru ya da olağandan daha fazla kira ödediği yönünde beyanlarda bulunabileceklerdir.
Kira geliri elde edenlerin, bu ihtimali de göz önünde bulundurarak gerçek tahsil ettikleri kira tutarlarını tam olarak beyan etmeleri menfaatlerine olacaktır. Aksi halde bu uygulama çok can yakar…
Kira gelirlerinin eksik beyan edildiğinin sonradan tespiti halinde, uygulanmış olan 33.000 TL istisna hakkının da ortadan kalkacağının bilinmesinde fayda görülmektedir.
Kira Bildirim Formu’nu doldurmak isteyen kiracılar, Dijital Vergi Dairesi’ne (https://dijital.gib.gov.tr) kullanıcı bilgileri (kullanıcı kodu / T.C. kimlik numarası / vergi kimlik numarası) ve şifre veya e-Devlet şifresi ile giriş yaparak sol menüde en alt bölümde bulunan “Kira Bildirim Formu” alanından ulaşabilmektedirler.
Formda istenen bilgiler şu şekildedir:
– Kiracıya İlişkin Bilgiler
– Mülk Sahibine İlişkin Bilgiler
– Taşınmaza İlişkin Bilgiler,
– Kira Ücretinin Yatırıldığı Hesap Bilgileri
– Bildirime İlişkin Açıklamalar
Bu bilgilerin eksiksiz ve doğru bir şekilde doldurulması gerekmektedir. Gelir İdaresi Başkanlığı, tüm kira ödeyen vatandaşları bu önemli adıma katkıda bulunmaya davet ederken, Kira Bildirim Formu’nun kaydedilmesinin ardından vergi dairesine gitmeye gerek kalmadan işlemin tamamlanabileceğini vurguluyor.
15- İzaha Davet Yazıları Üzerine Nasıl İzahta Bulunulur?
Maliye Bakanlığı genellikle “izaha davet” müessesesini kullanarak havale alıcısı olan bu mükelleflerden izahat talep etmektedir. İzaha davet, Vergi Usul Kanunu’nda (VUK) yer alan bir düzenleme olup, vergi incelemesine başlanılmadan önce mükelleflere vergiye uyumsuzlukları hakkında bilgi verme ve izahat sunma imkanı tanımaktadır. Bu müessese, mükelleflerin vergi hatalarını düzeltmelerine ve vergi incelemesine gidilmeden eksik beyanların tamamlanmasını amaçlamaktadır.
- Adına kayıtlı taşınmazı bulunmayanlar, kira geliri elde etmedikleri yönünde izahatte bulunabilirler. Ancak, adına taşınmaz olmamakla birlikte, başkasından kiralanan taşınmazların üçüncü kişilere kiraya verilerek de kira geliri elde edilebilme imkanı bulunduğundan, böyle bir durum olmaması halinde bu durumun da izahatta yer almasında fayda olacaktır.
- Kira gelirinin mülk sahibi ortaklar adına tek kişi tarafından tahsil edilmesi veya başkası adına kira tahsil edilmesi gibi durumların gerçekliğinin vergi dairesine ispatı gerekmektedir.
- Ödemenin kira dışı bir gelir olması durumunun ispatı aranmaktadır.
Yukarıda sayılan durumlar ve benzeri durumlarda, vergi dairesine izahta bulunmak gerekmektedir.
16- Asıl Mülk Sahibi Adına Başka Birine Ait Banka Hesabına “Kira Ödemesi” Yapılması Durumunda Hesap Sahibi Kişinin Sorumluluğu Var Mıdır?
Evet vardır. Banka kayıtlarına göre kira geliri elde eden olarak görülen kişinin, haliyle beyan verme yükümlülüğü de olacaktır. Aksi durumları ispatla mükellef olunmaktadır. Bazı durumlarda, mülk sahibi ile kirayı tahsil eden kişi bilgileri farklı olabiliyor.
Doğru yöntem, adına kira ödemesi yapılan kişinin kira beyannamesi vermesi gerektiğinden, başkası adına kira geliri tahsiline yönelik hesapların kullanılmaması, gerçek geliri kim elde ediyorsa onun adına açılacak hesaplara ödemenin yapılmasıdır.
Aksi halde; mülk sahibine verilmek üzere başka biri adına açılan banka hesabına yapılan kira ödemeleri nedeniyle, hesap sahibinin beyan yükümlülüğü olacağından tarhiyatlarla karşılaşmaları kuvvetle muhtemel olunmaktadır. Bu durumda asıl kira gelirini elde eden kişinin beyannamesine, bankaya yatırılan tutarların da dahil edilerek beyan edildiğinin bilgi ve belgeleri ile tevsiki halinde, hesap sahipleri adına yapılan tarhiyatlar zar zor düzeltilebiliyor.
Başka biri adına, sebebi ne olursa olsun banka hesabının kullandırılması uygulamasından uzak durulması tavsiye edilmektedir.
17- Veraset Yoluyla Edinilen ve Birden Fazla Maliki Olan Taşınmazlardan Elde Edilen Kiranın Tek Bir Malik Adına Açılan Hesaba Ödenmesinin Sakıncası Var Mıdır?
Sakıncası vardır, ancak verasat ilamı ve tapu kayıtları ile izah edilebilir. Özellikle veraset yoluyla birden fazla kişinin malik olduğu konutların kira gelirlerinde de aynı sıkıntı yaşanmaktadır. Kira ödemesi her bir malik yerine, maliklerden biri adına açılan hesaba toplu yapılması durumlarında, istisna tutarını aştığında beyanname vermesi beklenilebilmektedir. Oysa her bir malik, hissesi nispetinde geliri paylaştığında istisna tutarının altında kalabilmektedir.
18- 2025 Yılı Kira Geliri Beyanına Yönelik Hesaplama Ve Örnekler:
Gelir Vergisi Kanununa göre 2025 yılında elde edilen gayrimenkul sermaye iratlarına 329 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile belirlenen ve aşağıda yer alan vergi tarifesi uygulanarak gelir vergisi hesaplanır.
Gelir Vergisi Kanunu’na göre 2025 yılında elde edilen kira gelirlerinde (ücret dışı gelirlerde), aşağıdaki vergi tarifesi kullanılacaktır.
|
GELİR DİLİMLERİ
|
ORAN
|
|
158.000 TL’ye kadar
|
%15
|
|
330.000 TL’nin 150.000 TL’si için 23.700 TL, fazlası
|
%20
|
|
800.000 TL’nin 330.000 TL’si için 58.100 fazlası
|
%27
|
|
4.300.000 TL’nin 800.000 TL’si için 185.000 TL, fazlası
|
%35
|
|
4.300.000 TL’den fazlasının 4.300.000 TL’si için 1.410.000 TL, fazlası
|
%40
|
Örnek 1: Mükellef (I), üç dairesini konut olarak kiraya vermesi sonucu yıllık 168.000 TL, 120.000 TL ve 240.000 TL kira geliri elde etmiştir. Beyana tabi başka geliri olmayan mükellef, götürü gider yöntemini seçmiştir.
Mükellefin, 2025 yılında kiraya verdiği üç konuttan elde ettiği toplam kira geliri(168.000 + 120.000 + 240.000) 528.000 TL’dir.
Birden fazla konuttan kira geliri elde edilmesi halinde istisna, kira gelirleri toplamına bir defa uygulanacaktır.
Mükellefin kira gelirine ilişkin ödenecek gelir vergisi aşağıdaki gibi hesaplanacaktır.
- Gayrimenkul Sermaye İradı (Konut) = 528.000 TL
- Gayrisafi İratlar Toplamı = 528.000 TL
- Vergiden İstisna Edilen Tutar = 47.000 TL
- Kalan (528.000 – 47.000) = 481.000 TL
- Giderler (Götürü) (481.000 X %15) = 72.150 TL
- Safi İrat (481.000 – 72.150) = 408.850 TL
- Vergiye Tabi Gelir Matrahı = 408.850 TL
- Hesaplanan Gelir Vergisi = 79.389,50 TL
- Ödenecek Gelir Vergisi = 79.389,50 TL
- Damga Vergisi = 1.189,50 TL
Örnek 2: Mükellef (C), 2025 yılında konut olarak kiraya verdiği dairesinden 288.000 TL ve iş yeri olarak kiraya verdiği dairesinden aylık brüt 40.000 TL’den (aylık net kira tutarı 32.000 TL) toplamda yıllık brüt 480.000 TL kira geliri elde etmiştir. İş yeri için ödenen kira bedelleri üzerinden 2025 yılı içinde %20 oranından 96.000 TL tevkifat yapılmıştır. Beyana tabi başka geliri bulunmayan mükellef, götürü gider yöntemini seçmiştir.
Konut kira gelirinin istisnayı aşan tutarı (288.000 – 47.000) 241.000 TL ile iş yeri kira geliri toplamı olan (480.000 + 241.000) 721.000 TL’lik vergiye tabi gelir, 2025 yılı için beyan sınırı olan 330.000 TL’yi aştığı için, tevkifata tabi tutulmuş olan iş yeri kira geliri de konut kira geliri ile birlikte beyan edilecektir.
Mükellefin elde ettiği gelir toplamı (ayrı ayrı veya birlikte elde ettiği ücret, menkul sermaye iradı, gayrimenkul sermaye iradı ile diğer kazanç ve iratlarının gayri safi tutarları toplamı) 2025 yılı için belirlenen 1.200.000 TL’yi aşmadığından 47.000 TL’lik istisnadan yararlanacaktır.
Konut ve iş yeri kira gelirinin birlikte elde edilip beyan edilmesi halinde, istisna sadece konut kira gelirine uygulanır.
Mükellefin kira gelirine ilişkin ödenecek gelir vergisi aşağıdaki gibi hesaplanacaktır.
- Gayrimenkul Sermaye İradı (İş yeri) = 480.000 TL
- Gayrimenkul Sermaye İradı (Konut) = 288.000 TL
- Gayrisafi İratlar Toplamı (480.000 + 288.000) = 768.000 TL
- Vergiden İstisna Edilen Tutar = 47.000 TL
- Kalan [(288.000 – 47.000) + 480.000] = 721.000 TL
- Giderler (Götürü) (721.000 X %15) = 108.150 TL
- Safi İrat (721.000 – 108.150) = 612.850 TL
- Vergiye Tabi Gelir Matrahı = 612.850 TL
- Hesaplanan Gelir Vergisi = 134.469,50 TL
- Kesinti Yoluyla Ödenen Vergiler = 96.000 TL
- Ödenecek Gelir Vergisi (134.469,50 – 96.000) = 38.469,50 TL
- Damga Vergisi = 1.189,50 TL
Örnek 3 : 2025 yılında mükellef, sahibi olduğu iş yerini kiraya vermesi karşılığında tevkifata tabi 900.000 TL ile konutunu kiraya vermesi karşılığında 480.000 TL olmak üzere toplam 1.380.000 TL gelir elde etmiştir.
Mükellefin gelirleri toplamı 2025 yılı için belirlenmiş olan 1.200.000 TL’yi aştığı için, Mart/2026 ayında verilecek olan beyannamede 47.000 TL olan mesken istisnasından yararlanılamayacaktır.
Kira geliri beyannamesinin süresinde verilmediğinin idare tarafından tespit edilmemiş olması,
gerekir.
KAYNAKÇA :
- 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu,
- 328 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği
- 329 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği
- 332 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği
- 577 Seri No.lu VUK Genel Tebliği
- 588 Seri No.lu VUK Genel Tebliği
-Gelir İdaresi Başkanlığı, Kira Geliri Elde Eden Mükellefler İçin Vergi Rehberi,
256 kişi tarafından görüntülenmiştir.