Tarih : 30.12.2025
Sayı : BBDAS/2025-241
Konu : Karşıt İnceleme Tutanaklarının Dijital Vergi Dairesi Üzerinden Elektronik Ortamda Düzenlenmesi ve Gönderilmesine Yönelik Tebliğ
- İhtiyari olarak 1/1/2026 tarihinden itibaren, zorunlu olarak 1/7/2026 tarihinden başlanılmak üzere,
- Yeminli mali müşavirler tarafından ilgili kanun ve mevzuat hükümleri ile 3568 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak düzenlenerek dijital vergi dairesi üzerinden elektronik ortamda gönderilen Yeminli Mali Müşavirlik Tasdik Raporu eklerinden karşıt inceleme tutanaklarının dijital vergi dairesi üzerinden elektronik ortamda düzenlenmesi, onaylanması ve gönderilmesinin sağlanmasına yönelik usul ve esaslar belirlenmiştir.
Getirilen düzenlemeye ilişkin usul ve esaslar aşağıda özetlenmiştir.
- Elektronik Ortamda Karşıt İnceleme Yapılması
Karşıt İnceleme; Yeminli mali müşavirlerin tasdike konu işlemin gerçek mahiyetinin ortaya çıkarılmasını sağlamak amacıyla işlemlerini tasdik ettikleri mükellefe mal veya hizmet satan mükellefler ile incelenen işlemin özelliğine göre daha alt kademedeki mükellefler nezdinde yaptıkları incelemeyi ifade eder.
Karşıt inceleme yapan yeminli mali müşavirler tarafından elektronik ortamda sistem üzerinden düzenlenen, onaylanan ve gönderilen karşıt inceleme tutanakları, karşıt inceleme yapan yeminli mali müşavirler tarafından imzalanmış ve mühürlenmiş bir belge olarak kabul edilir.
- Karşıt İnceleme Talebine Cevap Verilmesi ve Onaylama Yetkisi
Yeminli mali müşavirler tarafından cevaplanmak üzere dijital vergi dairesi sistemi üzerinden elektronik ortamda oluşturulan ve gönderilen mükellef nezdindeki karşıt inceleme tutanaklarına ilişkin verilen cevaplar, cevabı veren bu mükellef veya yetkili temsilcileri tarafından imzalanmış bir belge olarak kabul edilir.
Söz konusu karşıt inceleme tutanakları ile ilgili olarak, mükellef tarafından alt kullanıcı yetkisi verilmesi halinde, mükellefle aracılık ve sorumluluk sözleşmesi bulunan serbest muhasebeci/serbest muhasebeci mali müşavirler tarafından karşıt inceleme tutanaklarında görüntüleme ve düzenleme yapılabilir ancak onaylama yetkisi mükellef veya kanuni temsilcilerine aittir.
- SM/SMMM’lerin Karşıt İnceleme Tutanaklarına İlişkin Verecekleri Hizmetlerin Ücretlendirilmesi
Serbest muhasebeci/serbest muhasebeci mali müşavirlerin karşıt inceleme tutanaklarına ilişkin olarak ilgili mükelleflere verdikleri hizmet karşılığında alacakları ücret, Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Asgari Ücret Tarifesi ile belirlenir.
17/12/2025 tarih 33110 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Asgari Ücret Tarifesinin “13.DİĞER HİZMETLER” bölümünde;
- Mükellef nezdinde yürütülen Karşıt İnceleme tutanaklarının hazırlanmasına yönelik olarak mükellefe verilen destek hizmetinde, 2026 yılında geçerli olmak üzere mükelleften her bir karşıt inceleme tutanağı için 500 TL asgari ücret belirlenmiştir.
- Uygulamanın Başlayacağı Zaman
Karşıt inceleme tutanaklarının yeminli mali müşavirler tarafından dijital vergi dairesi üzerinden oluşturulmasına, onaylanmasına ve gönderilmesine 1/1/2026 tarihinden itibaren ihtiyari olarak başlanacak ve söz konusu karşıt inceleme tutanakları, 1/7/2026 tarihinden itibaren zorunlu olarak sadece elektronik ortamda gönderilecektir.
Karşıt inceleme tutanaklarının zorunlu olarak sadece elektronik ortamda gönderileceği tarihten 1/7/2026) itibaren, kâğıt ortamında düzenlenmiş karşıt inceleme tutanakları, vergi dairelerine ibraz edilemez, ibraz edilmiş olsa dahi hukuki geçerliliği bulunmadığından vergi daireleri tarafından dikkate alınmaz.
- Uygulamaya İlişkin Karşıt İnceleme Tutanağı Formatı ve Teknik Kılavuz Yayımlanacak
Bu Tebliğ kapsamında elektronik ortamda oluşturulacak, onaylanacak ve gönderilecek karşıt inceleme tutanağı formatı, Başkanlık tarafından
https://dijital.gib.gov.tr/ adresi üzerinden yayımlanır. Başkanlık tarafından gerek görülmesi halinde
https://dijital.gib.gov.tr/ adresinde yayımlanacak teknik kılavuzlar ile karşıt inceleme tutanağı formatında değişiklik yapılabilir.
Raporlar ile bu Raporlara eklenen karşıt inceleme tutanaklarının dijital vergi dairesi sistemi üzerinden elektronik ortamda oluşturulması ve gönderilmesine ilişkin açıklamaların yer aldığı kılavuzun yayımlanması ile, usul ve esaslar netleşecektir.
- Sorumluluk ve Ceza Uygulaması
Nezdinde karşıt inceleme yapılan mükellefler, yeminli mali müşavirlerin karşıt incelemeye ilişkin taleplerini talep yazısının kendilerine tebliğinden itibaren 30 gün içerisinde yerine getirirler.
Karşıt inceleme yazısına süresinde (30 gün) cevap vermeyen ya da eksik veya gerçeğe aykırı bilgi veren mükellefler hakkında 213 sayılı Kanunun mükerrer 355 inci maddesine göre işlem yapılır.
2025 yılına ait ceza tutarlarının yeniden değerleme oranında (%25,49) artırılması durumunda 2026 yılı için kesilebilecek ceza tutarları aşağıda yer verilen tablodaki gibi olacaktır:
|
- 86, 148, 149, 150, mükerrer 242, 256 ve 257 nci maddelerde yer alan zorunluluklar ile mükerrer 257 nci maddesi ve Gelir Vergisi Kanununun 98/A maddesi uyarınca getirilen zorunluluklara uymayanlar
|
|
|
1 - Birinci sınıf tüccarlar ile serbest meslek erbabı hakkında
|
35.000
|
|
2- İkinci sınıf tüccarlar, defter tutan çiftçiler ile kazancı basit usulde tespit edilenler hakkında
|
17.000
|
|
3- Yukarıdaki bentlerde yazılı bulunanlar dışında kalanlar hakkında
|
8.000
|
Yeminli mali müşavirlerin karşıt incelemeye ilişkin taleplerinin yerine getirilmesinde defter ve belgelerin yeminli mali müşavirlere ibraz edilmesine ilişkin usul ve esasları düzenleyen 6/12/2000 tarihli ve 24252 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan (Sıra No: 27) uygulanır.
“27 Sıra No.lu Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu Genel Tebliği”nde konuya ilişkin düzenleme aşağıdaki gibidir:
“I - Defter ve Belgelerin İbrazı
1 - Defter ve Belgelerin Yeminli Mali Müşavirlere İbraz Zorunluluğu.
Vergi Usul Kanununun 256 ncı maddesi hükmü uyarınca, yeminli mali müşavirlerin tasdik ettikleri hesap ve işlemlere doğrudan ya da silsile yoluyla taraf olanlar bu Tebliğ ile belirlenen usul çerçevesinde yeminli mali müşavirlere defter ve belgelerini ibraz etmekle yükümlüdürler.
Bu zorunluluk yeminli mali müşavirler tarafından tasdik edilen hesap ve işlemler ile ilgili defter ve belgelerle sınırlıdır. Yeminli mali müşavirlerin tasdik ettikleri hesap ve işlemler dışındaki konularla ilgili olarak defter ve belge ibrazını isteme yetkileri, böyle bir talebe muhatap olan mükelleflerin ise buna uyma zorunlulukları bulunmamaktadır.
2 - Defter ve Belgelerin Yeminli Mali Müşavirlere İbraz Edilmesinin Usul ve Esasları
Defter ve belgelerin ibrazı yazı ile istenecektir. Bu yazılarda defter ve belgelerin tetkik edilmesini gerektiren gerekçelere ve karşıt incelemenin kapsamına açık bir şekilde yer verilecektir. Örneğin, KDV iadesi dolayısıyla, iade talebinde bulunan mükellefe mal ya da hizmet satan mükellef nezdinde karşıt inceleme yapılacak ise, talep yazısında bu hususa ve ayrıca tetkik edilmek istenilen işlemlere yer verilecektir.
İlgililer yeminli mali müşavirlerin defter ve belgelerin ibrazına ilişkin taleplerini talep yazısının kendilerine tebliğinden itibaren 15 gün içerisinde yerine getireceklerdir.
Yeminli mali müşavirlerce defter ve belgelerin incelenmesi mükellefin iş yerinde yapılacaktır. Ancak, iş yerinin uygun olmaması veya ölüm, işin bırakılması gibi zaruri sebeplerle defter ve belgelerin iş yerinde tetkikinin fiilen imkansız olması ya da mükellefin istemesi halinde, defter ve belgelerin taraflarca belirlenecek bir yerde incelenmesi de mümkündür.
Defter ve belgeleri tetkik için talep eden yeminli mali müşavir mükellefe kimliğini ibraz edip kendisini tanıtmakla yükümlüdür. Ayrıca, tam tasdik sözleşmesi veya KDV iadesi tasdik sözleşmelerinin aslı ya da onaylı örnekleri mükellefe ibraz edilecek ve yapılacak tetkikin bu çerçevede olduğu açıklanacaktır. Mükellefler kimliklerini veya ibrazını istedikleri defter ve belgeleri tetkike yetkili olduklarını kanıtlayamayan yeminli mali müşavirlerin taleplerini yerine getirmekle yükümlü değillerdir. Bu konularda tereddüdü bulunan mükellefler ilgili meslek odaları ve vergi dairelerinden bilgi alabileceklerdir.
Karşıt incelemenin bu Tebliğin II-3 bölümünde belirtilen esaslar çerçevesinde yazılı teyit alınmak suretiyle yapıldığı hallerde defter ve belge ibrazı talep edilmeyecektir. Bu gibi durumlarda, kendisinden teyit alınacak yeminli mali müşavire yukarıda belirtilen esaslar çerçevesinde durum yazılı olarak intikal ettirilecek ve alınacak teyit yazısına göre işlem tesis edilecektir.
3- Defter ve Belgelerini İbraz Etmeyen Mükellefler Hakkında Yapılacak İşlemler
Defter ve belgelerini yukarıda belirtilen usul çerçevesinde yeminli mali müşavirlere ibraz etmekten imtina edenler hakkında Vergi Usul Kanununun mükerrer 355 inci maddesi hükmüne göre işlem yapılacaktır. Anılan madde hükmü çerçevesinde işlem yapılabilmesi için, yeminli mali müşavirlerin defter ve belge ibraz edilmesine ilişkin yazılarında, defter ve belgelerin ibraz edilmemesinin Vergi Usul Kanununun ilgili maddelerine göre cezai işlem yapılmasını gerektirdiği belirtilecektir.
Yeminli mali müşavirler defter ve belgelerini ibraz etmeyen mükellefleri bunların bağlı oldukları vergi dairelerine yazılı olarak bildireceklerdir. Vergi daireleri bu mükellefler hakkında Vergi Usul Kanununun Mükerrer 355 inci maddesi uyarınca işlem yapmadan önce defter ve belgelerin ibrazı taleplerinin bu Tebliğ ile yapılan düzenlemelere uygun olup olmadığını kontrol edeceklerdir.”
Saygılarımızla.
BOĞAZİÇİ BAĞIMSIZ DENETİM VE YMM A.Ş.
(!) Sirkülerimiz yayımlandığı tarih itibariyle; ilgili olduğu mevzuat düzenlemelerinin duyurulmasına yönelik genel açıklamalar içermektedir. Mevzuat düzenlemeleri karşısında, her olayın kendine has özellikleri ile birlikte değerlendirilerek getireceği yükümlülükler veya sağlayacağı avantajlar titizlikle değerlendirilmelidir. Mevzuat değişiklikleri üzerine yapılabilecek yorum, eleştiri veya tavsiyeler önemli görülen konulara dikkat çekmeye yönelik olup, uygulamada ilgili kurum veya kuruluşların belirlediği usul ve esaslara göre işlem yapılması esastır. Konularında uzman kadrolarımızdan olaya özgü ilave görüş alınmadan, sadece sirkülerimiz esas alınarak yapılacak işlemler sonucunda doğabilecek zarar ve yükümlülüklerden yazar veya müşavirliğimiz sorumlu tutulamaz.
489 kişi tarafından görüntülenmiştir.
