Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu uygulamalarına yönelik verilen son özelgeler başlıklar halinde aşağıda özetlenmiştir:

 

• 1- Murisin Hissedarı Olduğu Şirket Hissesinin Hangi Değerle Beyan Edileceği:

 

 

“…Ayrıca Veraset ve İntikal Vergisi Kanununun 10 uncu maddesinde, mükellefler tarafından maddede belirtilen esaslara göre beyan edilen değerler üzerinden vergi dairesinin ilk tarhiyatı yapacağı ve daha sonra da tarh edilen vergilerin, intikal eden malların Vergi Usul Kanununa göre bulunacak değerlerine göre ikmal edileceği belirtilmiştir.

 

Yukarıda yer alan hükümlerden anlaşılacağı üzere, veraset ve intikal vergisinde iki aşamalı bir tarhiyat sistemi mevcut olup, ilk tarhiyatta mükelleflerin verginin konusuna giren malların değerini Veraset ve İntikal Vergisi Kanununun 10 uncu maddesinde yer alan değerleme ölçülerine göre beyan etmeleri gerekmektedir. Ancak Kanunda değerleme ölçüsü belirtilmemişse, Vergi Usul Kanununun servetleri değerleme bölümünde yer alan ölçüler dikkate alınmaktadır.

 

Buna göre, bir anonim şirket hissesinin veraset ya da bağış yoluyla intikal etmesi halinde, intikal eden servet unsuru ticari sermaye değil, hisse senedidir. Dolayısıyla ilk tarhiyatta hisse senedine ilişkin vergi matrahının tespitinin ticari sermayenin değerlemesine ilişkin olan hükümlere göre değil, hisse senedi intikaline ilişkin hükümlere göre yapılması gerekmektedir.

 

Bu çerçevede, … tarihinde vefat eden babanız …’nın %20 hissedarı olduğu … Anonim Şirketine ait hisse senetlerinin, ilk tarhiyatta dikkate alınmak üzere Veraset ve İntikal Vergisi Kanununun 10 uncu maddesinin ikinci fıkrasının (d) bendine göre, yani borsada kayıtlı ise ölüm tarihine takaddüm eden üç yıl içindeki en son muamele değeriyle; borsada kayıtlı değilse veya kayıtlı olup da üç yıl içinde muamele görmemiş ise itibari değerle değerlenerek beyan edilmesi gerekmektedir…”

 

• 2- OYAK Bağış Karşılığı Ölünceye Kadar Emekli Geliri Ödenmesi Sözleşmesi Kapsamında Anlaşmalı Sigorta Şirketince Ödenecek Vefat Tazminatında Veraset ve İntikal Vergisi Aranılması hk. :

 

 

“…Öte yandan, birikimli, birikimsiz ve karma sigorta poliçelerinde sigortalının vefatı üzerine kanuni mirasçılara ve lehdarlara yapılacak ödemeler ile sigorta tazminatlarının veraset ve intikal vergisi karşısındaki durumuna ilişkin 31.08.2007 tarihli ve 2007-1 Seri No.lu Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu Sirkülerinin "3. Birikimsiz Sigorta Poliçesi Uygulaması" başlıklı bölümünde, hayat sigorta poliçesine istinaden sigortalının ecelen vefat etmesi sonucu mirasçılarına sigorta şirketince yapılan vefat tazminatı ödemelerinin, terekeye dahil edilerek veraset ve intikal vergisine tabi tutulması gerektiği belirtilmiştir.

 

Diğer taraftan, konu hakkında Ordu Yardımlaşma Kurumundan alınan 27.01.2026 ve 1993 sayılı yazıda;

 

- Muris …’nın hem OYAK Emekli Maaş Sistemi (EMS) hem de OYAK Bağışa Dayalı Emekli Geliri Sistemi (BDEGS) üyeliği bulunmakta iken vefat ettiği,

 

- Murisin OYAK Emekli Maaşı Sistemine 30.09.1996 tarihinde katıldığı, … tarihinde vefat etmesiyle üyeliğinin sona erdiği, vefat tarihi itibarıyla EMS rezervi (2024 yılı kar payı dahil) 553.565,04 TL, ölüm yardımı 93.070,06 TL olmak üzere varislere ödenecek toplam tutarın 646.635,64 TL olarak hesaplandığı, sağ kalan eşin sisteme devam etmek istememesi nedeniyle bu paraların tüm mirasçılarına miras payları oranında ödendiği,

 

- 1989 yılında henüz OYAK Emekli Maaşı Sistemi kurulmadan önce, OYAK üyeliğinin emekli olduktan sonra devamının mümkün olmadığı dönemlerde, kişilerin OYAK'la ilişkilerinin devamına imkan vermek amacıyla OYAK Kanununun 34 üncü maddesiyle Bağışa Dayalı Emekli Geliri Sisteminin (BDEGS) kurulduğu, sistemin işleyişine ilişkin usul ve esasların OYAK Bağış Karşılığı Hayat Boyu Emekli Geliri Ödenmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri çerçevesinde düzenlendiği,

 

- Murisin 03.04.2000 tarihinde 2.035 TL ödeme (bağış) yaparak Bağışa Dayalı Emekli Gelir Sistemine (BDEGS) katılım sağladığı, bununla birlikte 27.12.2001 ve 26.06.2002 tarihlerinde 4.000'er TL olmak üzere iki adet ilave iştirak ödemesi daha gerçekleştirdiği, 

 

- Bağış Karşılığı Hayat Boyu Emekli Geliri Ödenmesi Hakkında Yönetmeliğin 14 üncü maddesinin birinci fıkrasında; "13'üncü maddede belirtilen ilave nemadan her yılbaşında ayrılacak riziko primleri karşılığında iştirakçinin Sistem'deki bağışı kadar OYAK tarafından anlaşma yapılmış olan sigorta/hayat sigorta şirketi veya Kurum'cа vefat sigortası yapılır. İlave nemanın elde edilmediği yıllarda riziko primleri garanti edilen %5 nemadan karşılanır. İlk yıl riziko primi anaparadan karşılanır. Bu maddeye göre ödenecek vefat tazminatı iştirakçinin Sözleşme'de gösterdiği kişilere ödenir." hükmüne yer verildiği,

 

- Murisin Bağış Karşılığı Ölünceye Kadar Emekli Geliri Ödenmesi Sözleşmelerinin incelenmesi sonucu, lehtar olarak eşi …’nın belirlendiği ve ödemelerin adı geçen lehtara yapılması yönünde beyanda bulunulduğunun tespit edildiği, murisin … tarihinde vefat etmesi nedeniyle BDEGS iştirak üyeliğinin sona erdiği,

 

- Murisin vefat tarihi esas alınarak tahakkuk ettirilen 10.848,85 TL'nin, vefat tarihi itibariyle BDEGS'den ödenmemiş üçer aylık gelir ödemeleri ile bunların gelirlerinin toplamından ibaret olduğu ve Kurumunuzca mirasçılara miras payları oranında ödeneceği,

 

- Ayrıca … Sigorta A.Ş. tarafından ödenecek 26.061,98 TL vefat tazminatının, muris ile imzalanmış olan Bağış Karşılığı Ölünceye Kadar Emekli Geliri Ödenmesi Sözleşmesi ekinde yer alan lehtar ve/veya lehtarlara pay edilerek ödeneceği, sigorta şirketi tarafından lehtara ödenecek 26.061,98 TL'nin (vefat tazminatı) miras bırakanın bağış/bağışlar toplamı ve bağışlanan miktar karşılığı vefat tarihi itibarıyla oluşan gelir toplamı olduğu, Kurumları tarafından yapılacak bir ödeme olmadığı

 

hususları belirtilmiştir.

 

Bu itibarla, babanız …’nın mirasçılarına yapılacak olan 26.061,98 TL  tutarındaki ödemenin; 7338 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde sayılan ödemelerden olmadığı gibi OYAK tarafından yapılacak bir ödeme dışında … Sigorta A.Ş. tarafından ödenecek bir vefat tazminatı olduğu dikkate alındığında, 205 sayılı Kanunun 35 nci maddesinde sayılan yardım ödemelerinden de olmaması nedeniyle veraset ve intikal vergisine tabi tutulması gerekmektedir.”

https://www.gib.gov.tr/mevzuat/kanun/440/ozelge/38851 

 

• 3- Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi (Anonim Şirket Hisse Senetlerinin İntikalinde Veraset Ve İntikal Vergisi Beyanı):

 

“… Bu bağlamda, eşlerden birinin ölümü nedeniyle mal rejiminin sona ermesi halinde terekenin belirlenmesine yönelik olarak mal rejimi tasfiyesi ve bu tasfiyede taraflar arasında 1136 sayılı Kanunun 35/A maddesi kapsamında düzenlenen bir uzlaşma tutanağının mevcut olması durumunda, bu tutanağa istinaden mal rejimi tasfiyesinin yapılmasında hukuki bir engel bulunmamaktadır.

 

Yukarıda yer alan hüküm ve açıklamalar çerçevesinde;

 

- …  tarihinde vefat eden eşiniz …’nın hissedarı olduğu … A.Ş.'ye ait hisse senetlerinin, ilk tarhiyatta dikkate alınmak üzere Veraset ve İntikal Vergisi Kanununun 10 uncu maddesinin ikinci fıkrasının (d) bendine göre, yani borsada kayıtlı ise ölüm tarihine takaddüm eden üç yıl içindeki en son muamele değeriyle; borsada kayıtlı değilse veya kayıtlı olup da üç yıl içinde muamele görmemiş ise itibari değerle değerlenip beyan edilmesi gerektiği,

 

- Söz konusu hisselerin yüzde 12,02'lik kısmının 2002 yılı öncesinde, yüzde 17,68'lik kısmının ise 2002 yılından sonra edinildiği

 

hususları dikkate alındığında, söz konusu şirket hisselerinin 2002 yılı öncesinde edinilen yüzde 12,02'lik kısmının ve 2002 yılı sonrasında edinilen yüzde 17,68'lik kısmından ise edinilmiş mallara katılma rejimi gereğince yapılacak mal tasfiyesi sonrasında murise ait olduğu belirlenecek kısmının terekeye dahil edilerek, borsada kayıtlı ise ölüm tarihine takaddüm eden üç yıl içindeki en son muamele değeriyle; borsada kayıtlı değilse veya kayıtlı olup da üç yıl içinde muamele görmemiş ise itibari değerle beyan edilmesi gerekmektedir…”