Tarih : 19.12.2025
Sayı : BBDAS/2025-234
Konu : Yeni Verilen Kurumlar Vergisi Kanunu Özelgeleri
-
Yurt Dışından Doğrudan Ödenen Kira Bedelleri Üzerinden Tevkifat Yapılıp Yapılmayacağı hk.
“… Öte yandan, aynı Kanunun 94 üncü maddesinin birinci fıkrasında, kamu idare ve müesseseleri, iktisadi kamu müesseseleri, sair kurumlar, ticaret şirketleri, iş ortaklıkları, dernekler, vakıflar, dernek ve vakıfların iktisadi işletmeleri, kooperatifler, yatırım fonu yönetenler, gerçek gelirlerini beyan etmeye mecbur olan ticaret ve serbest meslek erbabı, zirai kazançlarını bilanço veya zirai işletme hesabı esasına göre tespit eden çiftçilerin maddede bentler halinde sayılan ödemelerini (avans olarak ödenenler dahil) nakden veya hesaben yaptıkları sırada, istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapmaya mecbur oldukları hüküm altına alınmış olup, aynı fıkranın (5/a) bendi uyarınca 70 inci maddede yazılı mal ve hakların kiralanması karşılığı yapılan ödemelerden %20 oranında gelir vergisi tevkifatı yapılacaktır.
Yukarıda yer verilen hüküm ve açıklamalar çerçevesinde, faaliyetlerinizi yürütmek üzere kiralanan iş yerine ait kira bedellerinin, kurumlar vergisi mükellefi olan Merkez Şubenizin kaynaklarından karşılanmayıp doğrudan Amerika'daki merkezden Amerikan bankaları vasıtasıyla gayrimenkul sahibinin Türkiye'deki banka hesaplarına havale edilerek ödenmesi halinde, ödenen kira tutarları üzerinden tevkifat yapılmayacaktır. Ayrıca, söz konusu iş yerine ait bu şekilde ödenen kira bedellerinin, Merkez Şubenizin kurum kazancının tespitinde gider olarak dikkate alınması mümkün değildir…”
- Şirket Aktifinde Kayıtlı Bulunan Gayrimenkullerin Bankaya Olan Borca Karşılık Devredilmesi Durumunda İstisna Hükümleri ve Asgari Kurumlar Vergisi Açısından Değerlendirilmesi hk.
“…Buna göre;
- Kârlı olarak satılan taşınmazın satış hasılatının borçların tasfiyesinde kullanılan kısmına isabet eden kazancın tamamı kurumlar vergisinden istisnadır.
- Zararlı olarak satılan taşınmazın satış hasılatının borçların tasfiyesinde kullanılan kısmına isabet eden zararın ise kurum kazancından indirilmesi mümkün değildir. Dolayısıyla, anılan madde kapsamında oluşan ve indirimi mümkün olmayan zarar tutarının kanunen kabul edilmeyen gider (KKEG) olarak dikkate alınması gerekmektedir.
…..
Bu itibarla, özel fonların ayrılmasına kaynak teşkil eden iktisadi kıymetlerin parasal ya da parasal olmayan kıymet olma durumuna göre enflasyon düzeltmesine tabi tutulup tutulmayacağı belirlenmekte olup, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunun 5 inci maddesinin (1/j) bendi uyarınca bilançonun pasifinde oluşturulan fon hesabının, 555 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğinin 16 ncı maddesinin (1) numaralı fıkrasında da belirtildiği üzere, enflasyon düzeltmesine tabi tutulması ve bilançoda düzeltilmiş değeriyle yer alması gerekmektedir.
Bu minvâlde, sat-kirala-geri al yöntemiyle bankaya devredilen ve daha sonra kira süresinin sonunda tekrar aktifinize giren söz konusu gayrimenkulünüzden kaynaklı olarak, 5520 sayılı Kurumlar Vergi Kanununun 5 inci maddesinin (1/j) bendi kapsamında pasifte bulunan özel fon hesabının enflasyon düzeltilmesine tabi tutulması sonucu ortaya çıkan düzeltme farklarının, söz konusu varlığınız için ayrılacak amortismanlara itfa edilmesi halinde, düzeltmeden kaynaklı farklar işletmeden çekilmiş sayılmayacaktır.
Ancak, pasifte bulunan söz konusu özel fon hesabının enflasyon düzeltmesine tabi tutulması sonucu ortaya çıkan düzeltme farklarının gayrimenkulün satışa konu edilerek kapatılması halinde, söz konusu farklar işletmeden çekilmiş sayılacağından, bu işlemlerin yapıldığı dönemlerin kazancı ile ilişkilendirilmeksizin, bu dönemde vergiye tâbi tutulacaktır…”
- Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığına Yapılan Bağış ve Yardımlar hk.
“…Bu hüküm ve açıklamalara göre, Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığına yapılan bağış ve yardımların;
- Beyanname üzerinde ayrıca gösterilmek ve o yıla ilişkin gelir/kurum kazancının %5'ini aşmamak şartıyla Gelir Vergisi Kanununu 89 uncu maddesinin birinci fıkrasının (4) numaralı bendi ve Kurumlar Vergisi Kanununun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında,
- Söz konusu bağış ve yardımların Gelir Vergisi Kanununu 89 uncu maddesinin birinci fıkrasının (5) numaralı bendi ve Kurumlar Vergisi Kanununun 10 uncu maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde ifade edilen hükümler kapsamında yapılması durumunda ise tamamının
indirim konusu yapılabilmesi mümkündür…”
- Binek Otomobillerde Gider Kısıtlaması hk.
“…Buna göre, işletme aktifine kayıtlı otomobil, kamyon, minibüs, midibüs, yük arabaları, özel amaçlı olarak kullanılan araçlar ve benzeri araçlara ait lastiklerin, kayıtlardaki değerinin (yeni satın alınan araçlarda hazır olanlar hariç) faydalı ömür 2 yıl ve normal amortisman oranı %50 olarak dikkate alınmak suretiyle amortisman yoluyla itfa edilmesi gerekmektedir. Ancak, ticari amaçla kullanılan araçlar için iktisap edilen lastiklerin, faaliyet gösterilen sektörün çalışma şartları gereği tahsis edildiği hizmette kullanılmaya hazır hale geldiği tarih itibarıyla faydalı ömrünün bir yıldan daha az olması halinde, lastik bedelinin kayıtlara doğrudan gider olarak intikal ettirilmesi mümkündür.
Yukarıda yer alan hüküm ve açıklamalara göre, şirketiniz aktifine kayıtlı binek otomobil lastiklerine ilişkin bedelin maliyet bedeli üzerinden aktifleştirilerek amortisman yoluyla itfa edilmesi gerekmekte olup, amortisman yoluyla itfa edilecek tutarın tamamının Gelir Vergisi Kanununun 40 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (7) numaralı bendi kapsamında kurum kazancınızın tespitinde gider olarak indirim konusu yapılması mümkün bulunmaktadır.
Diğer taraftan, ilk iktisap bedeli mezkur Kanunun 40 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (7) numaralı bendinde belirtilen tutarı aşmayan binek otomobillerin maliyet bedelinin sonradan yapılan giderler nedeniyle söz konusu tutarı aşması durumunda ise, binek otomobillere ilişkin gider olarak dikkate alınabilecek amortismana esas bedelin tespitinde binek otomobilin iktisap edildiği tarihte yürürlükte olan tutar dikkate alınacaktır.
…
Bu hüküm ve açıklamalara göre, işletmenize dahil olan ve faaliyetinizde kullanılan taşıtlara ait olup, fatura ve benzeri vesikalarda ayrıca gösterilen tamir, bakım, yakıt ve benzeri cari giderlere ilişkin KDV'nin, söz konusu giderlerin Gelir Vergisi Kanunu uyarınca kazanç tespitinde indirimi kabul edilen kısmına isabet eden oranda indirime konu edilebilmesi mümkün bulunmaktadır…”
- 7263 Sayılı Kanuna İstinaden İstisna Edilen Kazanç Tutarının Kuluçka Merkezinde Faaliyette Bulunan Şirkete Sermaye Artırımına Gidilerek Sermaye Olarak Konulması hk.
“…Bu kapsamda;
- Yıllık beyanname üzerinden istisna edilen kazancın 2.000.000 Türk lirası ve üzerinde olması halinde, söz konusu tutarın yüzde üçü, sermaye desteği sağlamak amacıyla kuluçka merkezlerinde faaliyet gösteren girişimcilere kuruluşunda veya sonrasında ortak olmak ve (emisyon primi dahil) sermaye olarak koyulmak suretiyle şart yerine getirilebilecektir.
- Sermaye olarak konulan tutarların kuluçka merkezlerinde faaliyet gösteren firmalarda kalma süresine ilişkin bir sınır bulunmadığı gibi, aynı kuluçka firmasına yukarıda belirtilen şartlar dahilinde birden fazla yıl sermaye konulması da mümkündür…”
- Elektronik Ticarete İlişkin Ödemelerde Seyahat Acentelerinin Vergi Tevkifatı Yapıp Yapmayacağı Hk.
“… 1618 sayılı Seyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği Kanununa göre faaliyette bulunan Birlik üyesi online seyahat acenteleri, 6563 sayılı Kanuna göre "hizmet sağlayıcı" veya "aracı hizmet sağlayıcı" olarak adlandırılabilmekte olup, söz konusu işletmeler; kendi mal ve hizmetlerini elektronik ticaret pazar yerinde ya da kendine ait elektronik ticaret ortamında satmaları halinde "hizmet sağlayıcı", başkalarına ait iktisadi ve ticari faaliyetlerin yapılmasına elektronik ticaret ortamlarını sağlamaları halinde ise "aracı hizmet sağlayıcı" olacaktır.
Bu hüküm ve açıklamalara göre, 1618 sayılı Seyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği Kanununda tanımlanan seyahat acentası belgesine sahip olan Şirketinizin, 6563 sayılı Kanun kapsamında aracı hizmet sağlayıcı olarak yaptığı ödemeler üzerinden 330 seri no.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde yapılan açıklamalar çerçevesinde tevkifat yapma yükümlülüğü bulunmaktadır…”
- Elektronik Ticaret Kapsamında Yapılan Ödemelerde Tevkifat Yükümlülüğü hk.
“…Bu hüküm ve açıklamalara göre, Şirketiniz tarafından bilet satışlarının doğrudan acentelere yapıldığı, nihai tüketicilere satışın ise acenteler tarafından yapıldığı dikkate alındığında, acentelere herhangi bir aracı olmaksızın doğrudan yapılan mal ve hizmet satışlarına ilişkin olarak tarafınıza yapılan ödemelerden, Kurumlar Vergisi Kanununun 15 inci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi kapsamında tevkifat yapılmaması gerekmektedir…”
- Yurt Dışı Mukimi Firmanın Türkiye Şubesinin Anonim veya Limited Şirkete Dönüşmesi İşleminin Devir Olarak Değerlendirilip Değerlendirilemeyeceği hk.
“…Bu hüküm ve açıklamalar çerçevesinde, Kurumlar Vergisi Kanununun 19 ve 20 nci maddeleri kapsamında bir işlemin devir olarak değerlendirilmesi için infisah eden kurumun kanuni veya iş merkezinin Türkiye'de bulunması şart olup, bağlı olduğunuz ana merkezin aldığı karar doğrultusunda tür değişikliği yoluyla anonim veya limited şirkete dönüşmeniz işleminin anılan Kanun hükümleri çerçevesinde devir olarak değerlendirilmesi mümkün bulunmamaktadır.
….
Buna göre, şubenizin tür değişikliği yoluyla anonim veya limited şirkete dönüşme işleminin, Kurumlar Vergisi Kanununun 19 ve 20 nci maddeleri kapsamında devir olarak değerlendirilmesi mümkün olmadığından, bu tür değişikliği işleminin 3065 sayılı KDV Kanununun 17/4-c maddesi gereğince KDV'den istisna tutulması mümkün bulunmamaktadır…”
Saygılarımızla.
BOĞAZİÇİ BAĞIMSIZ DENETİM VE YMM A.Ş.
(!) Sirkülerimiz yayımlandığı tarih itibariyle; ilgili olduğu mevzuat düzenlemelerinin duyurulmasına yönelik genel açıklamalar içermektedir. Mevzuat düzenlemeleri karşısında, her olayın kendine has özellikleri ile birlikte değerlendirilerek getireceği yükümlülükler veya sağlayacağı avantajlar titizlikle değerlendirilmelidir. Mevzuat değişiklikleri üzerine yapılabilecek yorum, eleştiri veya tavsiyeler önemli görülen konulara dikkat çekmeye yönelik olup, uygulamada ilgili kurum veya kuruluşların belirlediği usul ve esaslara göre işlem yapılması esastır. Konularında uzman kadrolarımızdan olaya özgü ilave görüş alınmadan, sadece sirkülerimiz esas alınarak yapılacak işlemler sonucunda doğabilecek zarar ve yükümlülüklerden yazar veya müşavirliğimiz sorumlu tutulamaz.
442 kişi tarafından görüntülenmiştir.
