Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yayımlanan 9 Şubat 2026 tarih VUK-196/2026-2 numaralı Vergi Usul Kanunu Sirküleri /196 ile; yapılmakta olan yatırımlar hesabının enflasyon düzeltmesi farklarının izlendiği özel fonlar hesabındaki tutarların vergisel durumu hakkında belirlemelere yer verilmiştir. Buna göre;

 

• 258 hesabın enflasyon düzeltmesi farklarının alındığı özel fon hesabının 2025 yılı yeniden değerlemesinde yeniden değerleme oranı olarak %25,49 oranı kullanılacaktır.

• Özel fon hesabına alınan tutarlara, 2024 hesap dönemi sonunda yeniden değerleme yapılmayacak.

• Geçici vergi dönemlerinde ise, her bir geçici vergi dönemine tekabül eden kısmın kazancın tespitinde dikkate alınacağı yönünde belirleme yapılmış.

• Özel fon hesabına alınan tutarların yeniden değerleme oranında artırılan kısımlarının, iktisadi kıymetin maliyetine eklenemeyeceği yönünde belirleme yapıldı.

• Yeniden değerlemenin defterlerde mi yoksa defter haricinde mi yapılacağı konusunda bir netlik bulunmuyordu. Sirkülerde bu konuyla ilgili bir açıklık getirilmedi.

• Bu nedenle, yapılmakta olan yatırımlara ilişkin enflasyon farklarının; 689 (KKEG) hesaba alınması, 296 geçici hesapta izlenmesi ya da harici yollarla nazım hesaplarda izlenerek defter kayıtlarına alınmadan da yapılabileceği yönündeki farklı görüşler bulunmaktadır.

• İşin bırakılması veya özel fon hesabında izlenen tutarların başka bir hesaba nakledilmesi ya da işletmeden çekilmesi gibi durumlarda enflasyon farkı tutarları dönem kazancına eklenecektir.

• Dileyen mükelleflerin, yatırımı aktife almaları şartıyla; özel fon hesabında takip ettikleri tutarları yatırımın aktifleştirildiği dönemde veya izleyen dört yıl beklenilmeden tamamını kazanca dahil edilebilecekleri yorumlanmaktadır.

 

 

 

• 1- Özel fon hesabına alınan enflasyon farkları, yatırımın tamamlanarak ilgili iktisadi kıymetin aktifleştirilmesi gereken dönem ile bu dönemi takip eden dört hesap dönemi içerisinde eşit taksitler halinde dönem kazancının tespitinde dikkate alınması esası:

30/10/2024 tarihli ve 32707 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 24/10/2024 tarihli ve 7529 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 11 inci maddesi ile 213 sayılı Kanunun mükerrer 298 inci maddesinin (A) fıkrasına eklenen (10) numaralı bentte “10.  Bu Kanun kapsamındaki muhasebe standartları uyarınca yapılmakta olan yatırımlar hesabında takip edilen tutarların enflasyon düzeltmesine tabi tutulması sonucunda oluşan ve bu hesabın alt hesabında izlenen düzeltme farkları, bilançonun pasifinde özel bir fon hesabında gösterilir ve dönem kazancının tespitinde dikkate alınmaz.

 

Özel fon hesabında bulunan bu tutarlar, yatırımın tamamlanarak ilgili iktisadi kıymetin aktifleştirilmesi gereken dönem ile bu dönemi takip eden dört hesap dönemi içerisinde eşit taksitler halinde dönem kazancının tespitinde dikkate alınır.

 

Bu bent uyarınca özel fon hesabında izlenen ve dönem kazancının tespitinde dikkate alınmayan tutarlar, her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak bu Kanun uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranında artırılır. Bu hesaplarda izlenen tutarlara ayrıca enflasyon düzeltmesi uygulanmaz.

 

Bu bağlamda, anılan Kanun maddesine eklenen bent ile ilgili yapılan düzenlemeye ilişkin açıklamalar ve örnek hesaplamalara izleyen bölümlerde yer verilmiştir.

 

• 2- Yatırım döneminde özel fon hesabında takip edilen tutarların yeniden değerleme oranında artırılacak:

213 sayılı Kanunun mükerrer 298 inci maddesinin (A) fıkrasının (10) numaralı bendinde; mezkûr bent kapsamında özel fon hesabında yer alan ve dönem kazancının tespitinde dikkate alınmayan tutarların, her yıl bir önceki yıla ilişkin belirlenen yeniden değerleme oranında artırılacağı, ayrıca enflasyon düzeltmesine tabi tutulmayacağı hüküm altına alınmıştır.

 

Bu kapsamdaki özel fon hesabında bulunan tutarlar; gerek yatırım döneminde, gerek sonraki süreçlerde, ilgili yıl için belirlenen yeniden değerleme oranı dikkate alınarak artırılacaktır.

 

Örnek-1: (A) A.Ş. 2024 hesap dönemi sonunda yapılmakta olan yatırımlar hesabını enflasyon düzeltmesine tabi tutmuş ve 4.000.000 TL enflasyon düzeltme farkı hesaplamıştır.

 

Mükellef, söz konusu enflasyon düzeltme farkını gelir hesaplarıyla ilişkilendirmeyerek özel bir fon hesabına alacak ve bu tutarı dönem kazancının tespitinde dikkate almayacaktır.

 

Bunun yanı sıra, özel fon hesabına alınan 4.000.000 TL nin 2024 hesap dönemi sonunda yeniden değerleme oranında artırılmayacağı tabiidir.

 

Mükellef (A) A.Ş. özel fon hesabında bulunan bu tutarı, yatırımın devam ettiği 2025 hesap dönemi sonunda yeniden değerleme oranında artıracaktır. 2025 hesap dönemi için 27/11/2025 tarihli ve 33090 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 585 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile belirlenen yeniden değerleme oranı olan %25,49 un kullanılması gerekmektedir.

 

Yeniden Değerleme Oranı (A)= % 25,49 (1,2549)

 

Özel Fon Hesabına Alınan Enflasyon Düzeltme Farkı (B) = 4.000.000 TL

 

Yeniden Değerleme Oranında Artırılmış Özel Fon Hesabı Tutarı = (A)x(B) = 4.000.000 TL X 1,2549 = 5.019.600 TL

 

• 3- Yatırımın aktifleştirilmesinden sonra özel fon hesabında takip edilen tutarların yeniden değerleme oranında artırılması ve kazancın tespitinde dikkate alınacak tutarın belirlenmesi:

Özel fon hesabına alınan tutarların, yatırımın aktifleştirilmesinden sonraki dönemlerde yeniden değerleme oranında artırılmasına ve yatırımın tamamlanarak ilgili iktisadi kıymetin aktifleştirilmesi gereken dönem ile bu dönemi takip eden dört hesap dönemi içerisinde eşit taksitler halinde dönem kazancının tespitinde dikkate alınmasına ilişkin örneğe aşağıda yer verilmiştir.

 

Örnek-2: Örnek-1 de yer alan (A) A.Ş. 2026 yılında yatırımını tamamlayarak iktisadi kıymeti işletmenin aktifine almıştır. 2026 yılında yeniden değerleme oranının %20 olduğu varsayıldığında, özel fon hesabında yer alan tutar (5.019.600 TL X 1,20 =) 6.023.520 TL olarak dikkate alınacak ve iktisadi kıymetin aktifleştirildiği 2026 hesap döneminde, bu tutarın beşte biri olan (6.023.520 /5=) 1.204.704 TL, kazancın tespitinde dikkate alınacaktır.

 

Özel fon hesabının bakiyesi (6.023.520 TL-1.204.704 TL =) 4.818.816 TL ise sonraki hesap döneminde yeniden değerleme oranında artırılacak ve yeniden değerleme oranında artırılmış tutarın bu defa dörtte biri, sonraki yıllarda yeniden değerleme oranında artırılmış tutarın sırasıyla üçte biri, yarısı ve son yılda kalan tutarın tamamı ilgili hesap dönemlerine ilişkin kazancın tespitinde dikkate alınacak olup, hesaplamaya ilişkin özet tablo aşağıdaki gibi olacaktır.

 

Dönem	Özel Fon Bakiyesi(A)	Yeniden Değerleme Oranı(B)	Yeniden Değerleme Oranında Artış (C)=(A)X(B)	Özel Fonda Yer Alan Yeniden Değerleme Oranı ile Artırılmış Tutar (D)=(A)+(C)	Dönem Kazancının Tespitinde Dikkate Alınacak Tutar(E)	Kalan Tutar (K)=(D)-(E)
2026	5.019.600	20,00%	1.003.920	6.023.520	1.204.704	4.818.816
2027	4.818.816	10,00%	481.881	5.300.697	1.325.174	3.975.523
2028	3.975.523	8,00%	318.041	4.293.564	1.431.188	2.862.376
2029	2.862.376	7,00%	200.366	3.062.742	1.531.371	1.531.371
2030	1.531.371	5,00%	76.568	1.607.939	1.607.939	0
TOPLAM			2.080.776	-	7.100.376	-

 

  * 2026, 2027, 2028, 2029 ve 2030 yıllarına ait yeniden değerleme oranları varsayımdır.

Mükellef (A) A.Ş. 213 sayılı Kanunun mükerrer 298 inci maddesinin (A) fıkrasının (10) numaralı bendi kapsamında özel fonlar hesabına aldığı tutarları (yatırım döneminde yeniden değerleme oranında artırılan ve özel fonlar hesabına alınan tutarlar dahil) yatırımın aktifleştirilmesinden sonra yukarıda bulunan tablodaki gibi yeniden değerleme oranında artıracak ve ilgili taksit tutarlarını 2026, 2027, 2028, 2029 ve 2030 hesap dönemlerinde dönem kazancının tespitinde dikkate alacaktır.

 

• 4- Özel fon hesabında bulunan tutarların geçici vergi dönemlerine tekabül eden kısımları kazancın tespitinde dikkate alınacak:

213 sayılı Kanunun mükerrer 298 inci maddesinin (A) fıkrasının (10) numaralı bendinde, özel fon hesabına alınan tutarların, yatırımın aktifleştirilmesinden sonraki dönemlerde yeniden değerleme oranında artırılmasına ve yatırımın tamamlanarak ilgili iktisadi kıymetin aktifleştirilmesi gereken dönem ile bu dönemi takip eden dört hesap dönemi içerisinde eşit taksitler halinde dönem kazancının tespitinde dikkate alınacağı hüküm altına alınmış olup, söz konusu kazançlar geçici vergi dönemlerinde de kazancın tespitinde dikkate alınacaktır.

 

Bu kapsamda, geçici vergi dönemlerinde ilgili geçici vergi dönemine tekabül eden kısım kazancın tespitinde dikkate alınacaktır.

 

• 5- Özel fonların yeniden değerleme oranında artışından kaynaklı farklar iktisadi kıymetin maliyetine eklenemeyecek:

Anılan bent uyarınca özel fon hesabına alınan tutarların yeniden değerleme oranında artırılan kısımlarının iktisadi kıymetin maliyetine intikal ettirilmesi mümkün bulunmamaktadır.

 

• 6- İşin bırakılması veya özel fon hesabında izlenen tutarların başka bir hesaba nakledilmesi ya da işletmeden çekilmesi gibi durumlarda dönem kazancına eklenecektir:

 

Yatırım döneminde veya iktisadi kıymetin aktifleştirilmesinden sonra işin bırakılması veya özel fon hesabında izlenen söz konusu tutarların bir kısmının veya tamamının başka bir hesaba nakledilmesi ya da işletmeden çekilmesi hallerinde, bu bent uyarınca dönem kazancında dikkate alınmayan tutarlar; işin bırakıldığı veya özel fon hesabının kısmen veya tamamen bu bent hükümlerine aykırı şekilde kullanıldığı dönemin kurum kazancının tespitinde dikkate alınır.” hükmüne yer verilmiş ve söz konusu hüküm 1/1/2024 tarihinden, özel hesap dönemi tayin edilen mükellefler için 2024 yılında başlayan hesap döneminden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir.

 

• 7- Özel fon hesabına alınan tutarların, yatırımın aktifleştirildiği dönemde veya izleyen dört yıl beklenilmeden kazanca dahil edilmesi mümkün müdür?

30/10/2024 tarihli ve 32707 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 24/10/2024 tarihli ve 7529 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 11 inci maddesi ile 213 sayılı Kanunun mükerrer 298 inci maddesinin (A) fıkrasına eklenen (10) numaralı bentte “10.  Bu Kanun kapsamındaki muhasebe standartları uyarınca yapılmakta olan yatırımlar hesabında takip edilen tutarların enflasyon düzeltmesine tabi tutulması sonucunda oluşan ve bu hesabın alt hesabında izlenen düzeltme farkları, bilançonun pasifinde özel bir fon hesabında gösterilir ve dönem kazancının tespitinde dikkate alınmaz.

 

Özel fon hesabında bulunan bu tutarlar, yatırımın tamamlanarak ilgili iktisadi kıymetin aktifleştirilmesi gereken dönem ile bu dönemi takip eden dört hesap dönemi içerisinde eşit taksitler halinde dönem kazancının tespitinde dikkate alınır.

 

İşin bırakılması veya özel fon hesabında izlenen tutarların başka bir hesaba nakledilmesi ya da işletmeden çekilmesi gibi durumlarda dönem kazancına ekleneceği hükmü de bulunmaktadır.

Yatırımın aktife alınması durumunda, özel fonda takip edilen tutarların tamamının veya bir kısmının izleyen dört yıl beklenilmeden dönem kazancının tespitinde dikkate alınıp alınmayacağı hususu da merak edilmektedir.

Tüm bu belirlemelere göre;

• Yapılmakta olan yatırımlara ilişkin özel fon hesabına alınan tutarların tamamının, ilgili yatırımın aktifleştirildiği dönemde veya izleyen dönemlerin birinde (4 yıl beklenilmeden) dönem kazancının tespitinde dikkate alınmasının da mümkün olabileceği (muvazaa ve vergi azaltıcı etki oluşturmadığı müddetçe) yorumlanmaktadır.

 

• 8- Özel fon hesabına alınan tutarlara ilişkin yeniden değerleme işlemlerinin izleyen yıllarda defter kayıtlarında mı yoksa haricen mi yapılacağı hususunda bir netlik oluşturulmadı:

Yeniden değerlemenin defterlerde mi yoksa defter haricinde mi yapılacağı konusunda bir netlik bulunmuyordu. Sirkülerde bu konuyla ilgili bir açıklık getirilmedi.

Bu nedenle, yapılmakta olan yatırımlara ilişkin enflasyon farklarının; 689 (KKEG) hesaba alınması, 296 geçici hesapta izlenmesi ya da harici yollarla nazım hesaplarda izlenerek defter kayıtlarına alınmadan da yapılabileceği yönündeki farklı görüşler bulunmaktadır.