Tarih : 03.02.2026
Sayı : BBDAS/2026-36
Konu : İşçilere Sağlanan Yemek, Yol Ve Bazı Menfaatlerde İstisna Uygulaması
1. Yemek Yardımında İstisna Uygulaması:
Çalışanlara yemek karşılığı olarak; nakit para verilmesi veya yemek kartı (sadece yemek yenilebilen veya başka alışverişlerde de kullanılıp kullanılmaması durumlarına göre farklılık içeriyor) verilmesi durumlarında gelir vergisi, damga vergisi ve SGK Prim istisnaları bakımından dikkate alınabilecek tutarlar aşağıdaki tabloda gösterilmektedir:
|
İŞYERİ VEYA MÜŞTEMİLATINDA ÇALIŞANLARA YEMEK VERİLMEMESİ DURUMUNDA YEMEK İÇİN ÇALIŞANLARA SAĞLANAN MENFAATLERİN GELİR VERGİSİ/DV VE SGK PRİMİ KARŞISINDAKİ DURUMU
|
|
ÇALIŞANA YEMEK KARŞILIĞI ÖDEME ŞEKLİ
|
GV/DV KANUNLARI'NA GÖRE GÜNLÜK İSTİSNA TUTAR (TL)
|
SOSYAL SİGORTA İŞLEMLERİ YÖNETMELİĞİ'NE GÖRE GÜNLÜK SGK PRİM İSTİSNA TUTAR (TL)
|
|
2025 YILI İÇİN
|
2026 YILI İÇİN
|
2025 YILI İÇİN
|
2026 YILI İÇİN
|
|
NAKİT ÖDEMER
|
240 TL
|
300 TL
|
158 TL
|
158 TL
|
|
YEMEK HİZMETİ ALINMASI DIŞINDA KULLANILABİLECEK YEMEK KARTI/ÇEKİ/KUPONU VERİLMESİ
|
240 TL
|
300 TL
|
158 TL
|
158 TL
|
|
SADECE YEMEK HİZMETİ ALINMASINI SAĞLAYAN YEMEK KARTI/YEMEK ÇEKİ/YEMEK KUPONU VERİLMESİ
|
240 TL
|
300 TL
|
AYNİ YARDIM KAPSAMINDA OLACAĞINDAN TAMAMI İSTİSNA EDİLECEK
|
AYNİ YARDIM KAPSAMINDA OLACAĞINDAN TAMAMI İSTİSNA EDİLECEK
|
NOT: İşyerinde veya müştemilatında işverence yemek yapılarak sunulması veya üçüncü şahıslarla anlaşılarak yemek temin edilip çalışana sunulması karşılığında düzenlenen fatura bedelinin ödenmesi gibi durumlarda çalışana verilen yemek hizmeti SGK ve GV/DV istisnası kapsamında olacaktır.
2. Yol Yardımında İstisna Uygulaması:
Toplu olarak işe gidip gelme amacıyla işverence çalışanlara vasıta temini veya servis hizmeti verilmesi gibi durumlarda sağlanan menfaatler; gelir vergisi/damga vergisi ve SKG Priminden istisnadır.
Yol parasının nakit ödenmesinde, gelir vergisi istisnası/damga vergisi istisnası ve SGK Prim istisnası uygulanmıyor.
Ancak, yol parasının toplu taşıma kartı vb. şeklinde sağlanması halinde istisna uygulaması aşağıdaki gibi olacaktır:
|
Çalışana Sağlanan Yol Yardımının Şekli
|
SGK Primi İstisnası Bakımından
|
GV / DV İstisnası Bakımından
|
|
Toplu Taşıma Kartı, Bilet, Akbil Veya Bu Amaçla Kullanılan Ödeme Araçlarının Temini
|
SGK Primine Tabi Değil
(Ayni Yardım Niteliğinde Olduğundan)
|
İşverence toplu taşıma hizmeti sağlanmaması kaydıyla,
Fiili çalışılan her bir gün için 158 TL istisna (*)
(Aşan tutar GV / DV’ne tabi)
|
|
Nakit Yol Parası Ödenmesi Durumunda
|
Tamamı SGK Primine Tabi
|
Tamamı
GV / DV’ne Tabi
|
- Çalışanlara toplu servis hizmeti verilmekle birlikte ayrıca taşıma kartı verilmesi halinde, kart bedelinin GV/DV istisna uygulanması mümkün olmayacaktır.
3. Ramazan Kolisi Ve Erzak Yardımı:
İşveren tarafından ayni olarak personellere yapılan ramazan yardımları ücret niteliğinde sayılmaktadır. Dolayısı ile işveren tarafından personele sağlanan bu menfaatin ücret geliri olarak gelir vergisi ve damga vergisine tabi tutulması gerekmektedir.
Ayrıca, 3065 Sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun (KDV) 1.maddesi Türkiye'de yapılan ticarî, sınaî, ziraî faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerin verginin konusunu oluşturduğu, 3-a hükmü ise “vergiye tabi malların her ne suretle olursa olsun, vergiye tabi işlemler dışındaki amaçlarla işletmeden çekilmesi, vergiye tabi malların işletme personeline ücret, prim, ikramiye, hediye, teberru gibi namlarla verilmesi”nin teslim sayılacağı ifade edildiğinden, yapılan bu tür yardımlar KDV’ye tabi olacaktır.
Bedeli bulunmayan veya bilinmeyen işlemler ile bedelin mal, menfaat, hizmet gibi paradan başka değerler olması halinde matrah işlemin mahiyetine göre emsal bedeli veya emsal ücretidir.
Ayni olarak verilecek bu değerler genelde piyasadan fatura karşılığında temin edildiğinden bedeli de bilinmektedir. Ancak bedelin bilinmemesi ya da bulunamaması durumunda emsal bedelin tespit edilmesi gerekir.
KDV 29/1-a maddesinde mükellefler, yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden, kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisini indirebileceği hüküm altına alınmıştır.
488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun 1 Sayılı Ek Tablonun IV/1-b bölümündeki maaş, ücret, gündelik, huzur hakkı, aidat, ihtisas zammı, ikramiye, yemek ve mesken bedeli, harcırah, tazminat ve benzeri her ne adla olursa olsun hizmet karşılığı alınan paralar (avans olarak ödenenler dahil) için verilen makbuzlar ile bu paraların nakden ödenmeyerek kişiler adına açılmış veya açılacak cari hesaplara nakledildiği veya emir ve havalelerine tediye olunduğu takdirde nakli veya tediyeyi temin eden kâğıtların damga vergisine tabi olduğu bildirilmiştir. Ücret ödemesi ister para isterse ayın olarak ödenmiş olsun her iki halde de damga vergisinin kapsamına girmektedir.
Bu sebeple, işverenlerin personellerine sağladıkları ayınlar damga vergisine tabidir.
SGK Primi yönünden ise, ayni yardım mahiyetinde sayılan ramazan paketi ve erzak yardımları üzerinden prim hesaplanmayacaktır. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 80/b maddesindeki “ayni yardımlar ve ölüm, doğum ve evlenme yardımları, görev yollukları, seyyar görev tazminatı, kıdem tazminatı, iş sonu tazminatı veya kıdem tazminatı mahiyetindeki toplu ödeme, keşif ücreti, ihbar ve kasa tazminatları ile Kurumca tutarları yıllar itibarıyla belirlenecek yemek, çocuk ve aile zamları, işverenler tarafından sigortalılar için özel sağlık sigortalarına ve bireysel emeklilik sistemine ödenen ve aylık toplamı asgari ücretin % 30’unu geçmeyen özel sağlık sigortası primi ve bireysel emeklilik katkı payları tutarları, prime esas kazanca tabi tutulmaz.” Hükmü gereğince çalışanlara yapılan ayni yardımlar, SGK Prim matrahına eklenmemektedir.
4. Giyim Eşyası Verilmesi:
Gelir Vergisi Kanununun 61 inci maddesinde; "Ücret, işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir...", 62 nci maddesinde ise "İşverenler, hizmet erbabını işe alan, emir ve talimatları dahilinde çalıştıran gerçek ve tüzel kişilerdir...." hükümleri yer almış, aynı Kanunun 63 üncü maddesinde de ücretin gerçek safi tutarının tespitinde nelerin indirim konusu yapılacağı belirtilmiştir.
Aynı Kanunun 27 nci maddesinin 2 numaralı bendine göre, resmi veya özel müesseseler tarafından hizmet erbabına demirbaş olarak verilen giyim eşyası gelir vergisinden istisna edilmiştir. İşverenler tarafından hizmet erbabına verilen giyim eşyasının gelir vergisinden istisna edilebilmesi için;
-Hizmet erbabına verilen giyim eşyasının işin icabı olarak verilmiş olması,
-İşte giyilen bir giyim eşyası olması,
-Demirbaş niteliğinde bulunan bir giyim eşyası olması
-Hizmet erbabının işten ayrılması halinde giyim eşyasının geri alınması gerekmektedir.
Öte yandan, Kanunun 94 üncü maddesinde tevkifat yapmak zorunda olan mükellefler sayılmış, aynı maddenin birinci fıkrasının (1)numaralı bendinde de "Hizmet erbabına ödenen ücretler ile 61 inci maddede yazılı olup ücret sayılan ödemelerden (istisnadan faydalananlar hariç), 103 ve 104 üncü maddelere göre" vergi tevkifatı yapılacağı belirtilmiştir.
Buna göre, hizmet erbabına yukarıda yer alan şartlar dahilinde demirbaş niteliğinde verilecek giyim eşyaları vergiden istisna iken, şartlara uymayan giyim eşyalarının gelir vergisinden istisna edilmesi mümkün değildir.
Bu nedenle, personele verilen demirbaş niteliğinde olmayan ayakkabı ve elbise gibi giyim eşyaları ile yapılan gıda yardımlarının ücret olarak kabul edilmesi ve hizmet erbabının brüt ücretine dahil edilerek Gelir Vergisi Kanununun ücretin vergilendirilmesine ilişkin hükümleri doğrultusunda vergiye tabi tutulması gerekmekte olup, ayrıca genel giderler kapsamında indirim konusu yapılabilecektir. (Kocaeli Defterdarlığının 20/06/2013 tarih 93767041-KDV-2012/4-113 sayılı özelgesi)
Giyecek yardımları, SGK mevzuatı yönünden ayni yardım mahiyetinde olacağı için prim matrahına dahil olmayacaktır.
3065 sayılı Katma Değer Vergisi (KDV) Kanununun;
-1/1 inci maddesinde Türkiye'de, ticarî, sınaî, ziraî faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerin KDV ye tabi olduğu,
-3/a maddesinde, vergiye tabi malların her ne suretle olursa olsun, vergiye tabi işlemler dışındaki amaçlarla işletmeden çekilmesi, vergiye tabi malların işletme personeline ücret, prim, ikramiye, hediye, teberru gibi namlarla verilmesinin teslim sayılan hallerden sayıldığı,
-20/1 inci maddesinde, teslim ve hizmet işlemlerinde matrahın, bu işlemlerin karşılığını teşkil eden bedel olduğu,
-29/1-a maddesinde, mükelleflerin, yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan KDV den, faaliyetlerine ilişkin olarak; kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen KDV yi indirebilecekleri,
-30/d maddesinde ise, Gelir ve Kurumlar Vergisi Kanunlarına göre kazancın tespitinde indirimi kabul edilmeyen giderler dolayısıyla ödenen KDV nin indirim konusu yapılamayacağı
hüküm altına alınmıştır.
KDV uygulamasında personele sağlanan menfaatlerden aşağıda sayılanlar vergiye tabi tutulmayacaktır.
-Personele işyerinde veya müştemilatında yemek verilmesi,
-Personele yatacak yer veya konut tahsisi,
-Personelin toplu olarak işyerine gidip gelmesini sağlamak amacıyla yapılan taşıma hizmetleri,
-Demirbaş olarak verilen giyim eşyası.
İşletmenin iktisadi faaliyetini yürütebilmesi için yapılan ve işletmede yaratılan katma değerin bir unsuru olan bu masraflar maliyetin bir parçası olduğundan, personele tahsisi sırasında vergiye tabi tutulmayacak, bu mal ve hizmetlerin iktisabında yüklenilen vergiler ise genel hükümlere göre indirim konusu yapılabilecektir.
Buna göre, demirbaş niteliğinde olmayan giyim eşyaları ile Ramazan ayı ve dini bayramlarda verilen gıda gibi ihtiyaç malzemelerinin hizmet erbabına bedelsiz olarak dağıtımı Kanununun 1/1 ve 3/a maddeleri uyarınca KDV ye tabidir.
İşverenlerin personeline dağıtılmak üzere satın aldığı mallara ilişkin yüklenilen KDV nin, KDV Kanununun 29/1 inci maddesine göre indirim konusu yapılması mümkün bulunmaktadır.
(Kocaeli Defterdarlığının 20/06/2013 tarih 93767041-KDV-2012/4-113 sayılı özelgesi)
5. Çocuk Zammı Ödemesi:
1/1/2026 ila 31/12/2026 tarihleri arasında; 33.030,00 TL x % 2 = 660,60 TL (Aylık) 25 yaşına kadar her bir çocuk için (evlenmemiş ve bakmakla yükümlü olunması şartıyla) çalışanlara yapılacak ödemeler gelir vergisine tabi iken, SGK’dan istisnadır.
6. Aile Zammı (Yardımı ) Ödemesi:
1/1/2026 ila 31/12/2026 tarihleri arasında; 33.030,00 TL x %10 = 3.303,00 TL (Aylık) tutarındaki aile zammı (yardımı) niteliğindeki ödemeler, gelir vergisine tabi iken, SGK’dan istisnadır.
7. Diğer Nakdi Yardımlar:
Özel kanunları ile istisna kapsamına alınmayan, çalışanlara yapılacak nakdi yardımların tamamı gelir verisi, damga vergisi ve SGK Prim matrahına dahil olacaktır.
8. Diğer Ayni Yardımlar:
Çalışanlara yapılacak; her türlü yiyecek, giyecek, yakacak vb. ayni yardım tutarları SGK’dan istisna olup, ücret üzerinden hesaplanacak gelir vergisine tabidir.
5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 80/b maddesinde sayılan ödemeler, prime esas kazanca tabi tutulmaz;
“b) Ayni yardımlar ve ölüm, doğum ve evlenme yardımları, görev yollukları, seyyar görev tazminatı, kıdem tazminatı, iş sonu tazminatı veya kıdem tazminatı mahiyetindeki toplu ödeme, keşif ücreti, ihbar ve kasa tazminatları ile Kurumca tutarları yıllar itibarıyla belirlenecek yemek, çocuk ve aile zamları, işverenler tarafından sigortalılar için özel sağlık sigortalarına ve bireysel emeklilik sistemine ödenen ve aylık toplamı asgari ücretin % 30’unu geçmeyen özel sağlık sigortası primi ve bireysel emeklilik katkı payları tutarları, prime esas kazanca tabi tutulmaz.
c) (b) bendinde belirtilen istisnalar dışında her ne adla yapılırsa yapılsın tüm ödemeler ile ayni yardım yerine geçmek üzere yapılan nakdi ödemeler prime esas kazanca tabi tutulur. Diğer kanunlardaki prime tabi tutulmaması gerektiğine dair muafiyet ve istisnalar bu Kanunun uygulanmasında dikkate alınmaz.”
Saygılarımızla.
BOĞAZİÇİ BAĞIMSIZ DENETİM VE YMM A.Ş.
(!) Sirkülerimiz yayımlandığı tarih itibariyle; ilgili olduğu mevzuat düzenlemelerinin duyurulmasına yönelik genel açıklamalar içermektedir. Mevzuat düzenlemeleri karşısında, her olayın kendine has özellikleri ile birlikte değerlendirilerek getireceği yükümlülükler veya sağlayacağı avantajlar titizlikle değerlendirilmelidir. Mevzuat değişiklikleri üzerine yapılabilecek yorum, eleştiri veya tavsiyeler önemli görülen konulara dikkat çekmeye yönelik olup, uygulamada ilgili kurum veya kuruluşların belirlediği usul ve esaslara göre işlem yapılması esastır. Konularında uzman kadrolarımızdan olaya özgü ilave görüş alınmadan, sadece sirkülerimiz esas alınarak yapılacak işlemler sonucunda doğabilecek zarar ve yükümlülüklerden yazar veya müşavirliğimiz sorumlu tutulamaz.
323 kişi tarafından görüntülenmiştir.
