İhraç ürünlerimize dünya piyasalarında rekabet gücü kazandırmak ve ihraç ürünlerimizi çeşitlendirmek amacıyla, dünya piyasa fiyatlarından gümrük muafiyetli olarak, Ticaret politikası önlemlerine tabi olmaksızın, ihraç ürünün üretimi için gerekli olan ve fiyat ve/veya kalite bakımından yurt içi piyasalardan temin edilemeyen, hammadde, yardımcı madde ve ambalaj malzemeleri ithalatına imkan veren ekonomik etkili bir gümrük rejimidir.

Dahilde İşleme Rejiminde şartlı muafiyet ve geri ödeme sistemi olmak üzere iki tür dahilde işleme tedbiri uygulanmakta olup, Şartlı muafiyet sisteminde ithalat sırasında doğan vergilerin teminata bağlanırken geri ödeme sisteminde ithalat esnasında vergi alınmakta olup işlem görmüş ürünün ihracı halinde alınana vergi geri ödenmektedir.

Görüldüğü gibi dahilde işleme rejimi esas itibariyle, gümrük mevzuatında düzenlenmiş, sanayici ihracatçılara imal edip yurt dışına satışı yapılacak malların üretiminde kullanılmak üzere yurt dışından vergisiz girdi ithalatına imkan veren bir uygulamadır.

Bu düzenlemeye ilave olarak; 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun Geçici 17’inci maddesi ile 31/12/2025 tarihine kadar, belge sahibi imalatçı ihracatçılara yurt içinden KDV ödemeden hammadde ve yarı mamul alma imkanı da getirilmişti.


2- Katma Değer Vergisi Kanunu’nun Geçici 17’inci Maddesindeki Düzenleme İle Belge Sahibi Sanayici İhracatçılara Aynı Şartlarla Vergisiz Girdi Alma İmkanı Sağlanıyordu:

Katma Değer Vergisi Kanunu’nun Geçici 17’inci maddesi ile; dahilde işleme ve geçici kabul rejimi kapsamında ihraç edilecek malların üretiminde kullanılacak maddelerin 31/12/2025 tarihine kadar tesliminde Katma Değer Vergisi Kanununun 11 inci maddesinin 1 numaralı fıkrasının ( c ) bendi hükümlerine göre, bölgeler, sektörler veya mal grupları itibariyle işlem yaptırmaya Cumhurbaşkanı yetkiliydi.

Bu maddenin uygulanmasında ihracat süresi olarak anılan bentteki süre yerine bu rejimlerle öngörülen süreler esas alınıyordu. İhracatın şartlara uygun olarak gerçekleştirilmemesi halinde zamanında alınmayan vergi, vergi ziyaı cezası uygulanarak gecikme faizi ile birlikte alıcıdan tahsil ediliyordu.


3- 1/1/2026 Tarihinden İtibaren Dahilde İşleme İzin Belgesi Uygulaması Bakımından Ne Değişti?

3065 sayılı KDV Kanunu’nun Geçici 17’inci maddesi kapsamında imalatçılara yurt içinden Dahilde İşleme İzin Belgesi kapsamında KDV ödemeden mal alımlarına imkan veren düzenlemenin süresi 31/12/2025 tarihinde sona ermiştir.

Sanayici ihracatçılara dahilde işleme izin belgesi kapsamında vergisiz girdi almalarına imkan veren KDV Kanunu Geçici 17’inci maddesin uygulama süresi olan 31/12/2025 tarihi uzatılmadı. Haliyle, dahilde işleme izin belgesi sahibi sanayici ihracatçıların yurt içinden KDV ödemeden girdi almalarının imkanı kalmadı.

Ancak, önceden olduğu gibi belge kapsamında yurt dışından vergisiz hammadde, yarı mamul ve ambalaj malzemeleri alabilmelerini kısıtlayan bir düzenleme yapılmadığından, bunların belge kapsamında ithalatı devam edecek.


4- Dahilde İşleme İzin Belgesi Kapsamında KDV’siz Satış Yapan Tedarikçi Firmalar Bakımından Ne Değişti?

1/1/2026 tarihi öncesinde belge sahibi mükelleflere belgede yer alan girdileri KDV Kanunu geçici 17’inci madde kapsamında aynı Kanun’un 11/1-c maddesi hükümlerine göre KDV hesaplayarak “Kanunun Geçici 17’inci maddesi kapsamında …/…./….. tarih …… sayılı Dahilde İşleme İzin Belgesi kapsamında satış yapıldığından KDV tahsil edilmemiştir” ibaresi yer verilen satış faturaları ile teslim eden tedarikçi firmalar tecil/terkin veya beyanname durumuna göre “YMM DİİB Üretim Tasdik Raporu” sunulmak kaydıyla, satışı yapılan girdilerin belge sahibi tarafından üretimde kullanılıp ihraç edildiğinin tevsiki üzerine mahsuben/nakden iade imkanından yararlanabiliyorlardı.

1/1/2026 tarihinden itibaren, belge sahibi imalatçı ihracatçı firmalara geçici 17’inci madde kapsamında KDV tahsil etmeden, istisna uygulayarak girdi satmaları imkansız hale geldiğinden, tecil/terkin veya iade/mahsup imkanları da kalmamış oldu.


5- Dahilde İşleme İzin Belgesi Sahibi İmalatçı İhracatçılar Bakımından Ne Değişti?

Belge sahibi imalatçı ihracatçı firmaların, belge kapsamında 1/1/2026 tarihinden itibaren KDV ödemeden girdi alma imkanı kalmamıştır.

Ancak, belge kapsamında yurt dışından vergisiz girdi alabileceklerdir.


6- Dahilde İşleme İzin Belgesi Kapsamında Vergisiz Alınan Girdiler Kullanılarak Üretilen Malların Satışında Bir Değişiklik Oldu mu?

Bilindiği gibi, dahilde işleme izin belgesi kapsamında vergisiz alınan girdiler kullanılarak üretilen malların;

• İmalatçı ihracatçı tarafından belge süresi içinde kendileri tarafından ihraç edilebileceği gibi,

• Kanunun 11/1-c maddesi kapsamında ihraç kaydıyla satışı mümkün olup, her halükarda belge süresi geçirmemek kaydıyla, 3 ay içinde ihracı mümkün,

• 1/1/2026 tarihinden önce belge sahibi mükelleflerin belge kapsamında aldıkları girdilerle ürettikleri hammadde veya yarı mamülleri, başka bir belge sahibi mükellefe yine geçici 17/inci madde kapsamında satışının yapılarak, kendi belgesinde yer alan süre aşılmamak kaydıyla, alıcının belge süresi içinde ihracı mümkündü.

Ancak, 1/1/2026 tarihinden itibaren geçici 17’inci madde kapsamında yurt içi her türlü teslimde KDV istisna uygulamasının süresi uzatılmadığından, belge sahibinin başka bir belge sahibine KDV’siz satış yapma imkanı da kalmamıştır.

İster yurt içinden KDV siz temin edilen, ister yurt dışından KDV siz temin edilen girdiler kullanılarak üretilen malların 1/1/2026 tarihinden itibaren yurt içinde geçici 17’inci madde kapsamında KDV’siz satılma imkanı bulunmamaktadır.

“Belgeden belgeye satış” olarak da bilinen ve önceden uygulanan bu sistem 1/1/2026 tarihinden itibaren sona ermiştir.

Buna rağmen 1/1/2026 tarihinden itibaren özellikle yurt dışından belge kapsamında vergisiz temin edilen girdiler kullanılarak üretilen malların yurt içinde belge sahiplerine veya belge sahibi olmayanlara KDV’siz veya KDV’li satılma imkanı hem gümrük mevzuatı ve hem de KDV mevzuatı hükümlerine aykırıdır.

 

Dahilde işleme rejiminde ana kural, imalatçı ihracatçılara yurt dışından vergisiz girdi sağlayarak, belge süresi içinde imalatın gerçekleştirilip, üretilen nihai ürünlerin yine belge süresi içinde yurt dışına ihracatının sağlanıp, bunların tevsiki ile de belgenin usulüne uygun bir şekilde kapatılmasının sağlanmasıdır.


7- Geçici 17’inci Madde Süresi Neden Uzatılmadı?

Dahilde işleme rejiminde; Ticaret Bakanlığı, Gümrük ve Maliye üçgeninde ciddi vergi kayıp ve haksız rekabet ihlalleri tespit edildi. Vergisiz alınan girdilerin veya bu girdilerle üretilen malların rejim şartlarına uygun yurt dışı edilmediği, yurt içine satılarak vergi kaybı, haksız iade ve haksız rekabet oluşturulduğu, buna yönelik incelemelerin Maliye ve VDK tarafından çok ciddi zaman aldığı gibi etkenlerle, geçici 17’inci madde süresinin uzatılmadığı ve yurt içinde istisna uygulamasına son verildiği yorumlanmaktadır.


8- Dahilde İşleme İzin Belgesi Kapsamında YMM Üretim Tasdik Raporlarının Durumu:

31/12/2025 tarihine kadar dahilde işleme izin belgesi kapsamında geçici 17’inci maddeye istinaden KDV ödemeden satın alınan girdilerin üretimde kullanılarak, belge süresi içinde ihraç edildiğine yönelik YMM Üretim Tasdik Raporları verilmeye devam edecek.

Ancak 1/1/2026 tarihinden itibaren geçici 17’inci madde kapsamında KDV ödenmeden girdi alımı mümkün olmadığından, herhangi bir istisna uygulaması da söz konusu olmayacağından, bu tarihten itibaren satışlarla ilgili YMM raporu düzenlenmesine de gerek olmayacaktır.

9- Sonuç ve Değerlendirmeler:

Özellikle belge sahibi imalatçı ihracatçılar bazı hammadde ve yarı mamullere yurt içinde daha ucuza, daha hızlı ve daha az bürokrasi ile ulaşabiliyorlardı. Bu da maliyeti düşürme, lojistik ve üretim sürecindeki hız avantajlarıyla uluslararası piyasada rekabet gücü kazandırıyordu.

Yine yerli tedarikçiler bakımından, imalatçı ihracatçılara hammadde ve yarı mamul tedariki sağladıklarından üretim ve istihdamı artırıcı etki sağlıyordu. Tahsil etmedikleri KDV’yi de tecil/terkin, iade/mahsup yoluyla telafi ediyorlardı.

Belge sahibi imalatçı ihracatçıların, 1/1/2026 tarihinden itibaren belge kapsamında yurt içinden KDV’siz girdi alma imkanı kalmadığından, yurt dışından ithal etme zorunluluğu ile karşı karşıya kaldıklarından, ithalatı artırıcı bir etki oluşturacağından ülke ekonomisini olumsuz etkileyeceği yorumlanmaktadır.

 

Belge sahibi imalatçı ihracatçıların üretimde kullandıkları hammadde ve yarı mamulleri yurt içinden KDV’siz almalarını sağlayan düzenlemenin süresinin uzatılmamasının sanayici ve ülke ekonomisi bakımından sebep olabileceği olumsuzluklar önümüzdeki süreçte ölçülüp, değerlendirilecektir.

Tabiri caiz ise “Bir pire yüzünden yorgan yakmak” deyimi aklımıza geliyor.

Umuyorum ki, karar vericiler önümüzdeki süreçte durum değerlendirmesi yaparak, süresi uzatılmayan uygulamanın sakıncalı yönleri ile ilgili denetim ve kontrol mekanizmasını geliştirerek, sanayicilerimiz ve ülke ekonomimize yarar sağlayacak adımları atacaklardır.

 

1. 3065 sayılı KDV Kanunu
2. KDV Kanunu Genel Uygulama Tebliğleri
3. Dahilde İşleme Rejimi Düzenlemeleri